🌍 Tajemnice Przyrody — Powtórzenie działu 6

📚 Быстрое повторение перед контрольной • PL + RU

🏞️ 1. Krajobraz / Ландшафт

🇵🇱 PL

Krajobraz to wygląd fragmentu powierzchni Ziemi.

Składniki krajobrazu:

  • ukształtowanie terenu
  • skały
  • wody
  • rośliny
  • zwierzęta
  • budynki i drogi

🇷🇺 RU

Ландшафт — это внешний вид участка поверхности Земли.

Элементы ландшафта:

  • рельеф
  • горные породы
  • воды
  • растения
  • животные
  • дома и дороги

🌲 Krajobraz naturalny

Nie zmieniony przez człowieka.

Природный ландшафт — почти не изменён человеком.

🏡 Krajobraz kulturowy

Zmodyfikowany przez człowieka.

Культурный ландшафт — изменён человеком.

🌾 Rolniczy

Pola, łąki, gospodarstwa.

Сельскохозяйственный — поля и фермы.

🏭 Przemysłowy

Fabryki, kopalnie, elektrownie.

Промышленный.

🏙️ Miejski

Miasta, ulice, wysokie budynki.

Городской.

To najważniejsze!
  • Krajobraz to wygląd obszarów Ziemi wyróżniający się charakterystycznymi cechami.
  • Krajobraz naturalny jest niezmieniony przez działalność człowieka.
  • Krajobraz kulturowy powstaje wskutek częściowego lub całkowitego przekształcenia krajobrazu naturalnego przez człowieka.
  • Krajobrazy: rolniczy, przemysłowy i miejski powstają wskutek całkowitego przekształcenia
×

Это самое важное!

  • Ландшафт — это внешний вид участков Земли, отличающийся характерными особенностями.
  • Природный ландшафт не изменён деятельностью человека.
  • Культурный ландшафт возникает в результате частичного или полного преобразования природного ландшафта человеком.
  • Сельскохозяйственные, промышленные и городские ландшафты возникают вследствие полного преобразования природного ландшафта.

❓ Mini quiz

1. Co to jest krajobraz?

×

➡️ Krajobraz to wygląd fragmentu powierzchni Ziemi.

➡️ Ландшафт — это внешний вид участка поверхности Земли.

2. Jakie są składniki krajobrazu?

×

➡️ Ukształtowanie terenu, skały, wody, rośliny, zwierzęta, budynki.

➡️ Рельеф, камни, вода, растения, животные, здания.

3. Co to jest krajobraz naturalny?

×

➡️ To krajobraz niezmieniony przez człowieka.

➡️ Это ландшафт, нетронутый человеком.

4. Co to jest krajobraz kulturowy?

×

➡️ To krajobraz zmieniony przez człowieka.

➡️ Это ландшафт, измененный человеком.

5. Jak wygląda krajobraz rolniczy?

×

➡️ Są tam pola, łąki, gospodarstwa.

➡️ Здесь есть поля, луга, фермы.

6. Co występuje w krajobrazie przemysłowym?

×

➡️ Fabryki, kopalnie, elektrownie.

➡️ Заводы, шахты, электростанции.

7. Jakie elementy ma krajobraz miejski?

×

➡️ Ulice, wysokie budynki, tramwaje.

➡️ Улицы, высотные здания, трамваи.

9. Czy miasto to krajobraz kulturowy?

×

➡️ Tak.

10. Który krajobraz najbardziej zmienia człowiek?

×

➡️ Krajobraz kulturowy.

➡️ Культурный ландшафт.

2. Jakie są składniki krajobrazu?

×

➡️ Ukształtowanie terenu, skały, wody, rośliny, zwierzęta, budynki.

⛰️ 2. Ukształtowanie terenu / Формы рельефа

📌 Formy terenu / Формы рельефа

  • ⛰️ Wzniesienia — возвышенности
  • 🌄 Pagórki — пагорки (холмики) до 50 м
  • 🏔️ Wzgórza — холмы до 300 м
  • 🗻 Góry — горы выше 300 м
  • 🏞️ Doliny — долины
  • 🌋 Kotliny — котловины
  • 🌾 Równiny — равнины

🇵🇱 PL

Powierzchnia Ziemi nie jest płaska.

Występują:

  • wzniesienia
  • zagłębienia
  • równiny

🇷🇺 RU

Поверхность Земли неровная.

Есть:

  • возвышенности
  • углубления
  • равнины

🟨 Главное

  • pagórki – wzniesienia, które mają do 50 m wysokości,
  • wzgórza – wzniesienia o wysokości do 300 m,
  • góry – wzniesienia o wysokości ponad 300 m.
To najważniejsze!
  • Do wypukłych form terenu należą pagórki, wzgórza i góry.
  • Każde wzniesienie ma szczyt, stoki oraz podnóże.
  • Wklęsłe formy terenu to doliny i kotliny.
  • Elementami doliny rzecznej są zbocza, dno oraz koryto rzeczne.
  • Kotlina niemal ze wszystkich stron jest otoczona wzniesieniami.
  • Równiną nazywamy rozległy, płaski lub lekko pofalowany teren.

❓ Mini quiz
⛰️ 2. UKSZTAŁTOWANIE TERENU / ФОРМЫ РЕЛЬЕФА

1. Co to jest ukształtowanie terenu?

×

➡️ To różne formy powierzchni Ziemi.

➡️ Это различные формы поверхности Земли.

2. Jakie są formy wypukłe?

×

➡️ Pagórki, wzgórza, góry.

➡️ Холмы, холмы, горы.

3. Jakie są formy wklęsłe?

×

➡️ Doliny i kotliny.

➡️ Долины и котловины.

4. Co to jest równina?

×

➡️ Płaski lub lekko falisty teren.

➡️ Ровная или слегка холмистая местность.

5. Jak wysokie jest wzgórze?

×

➡️ Do 300 m.

6. Jak wysoki jest pagórek?

×

➡️ Do 50 m.

7. Kiedy zaczynają się góry?

×

➡️ Powyżej 300 m.

8. Czy równina jest płaska?

×

➡️ Tak.

9. Co często płynie przez dolinę?

×

➡️ Rzeka.

10. Co to jest kotlina?

×

➡️ Zagłębienie otoczone wzniesieniami.

➡️ Впадина, окруженная холмами.

🪨 3. Skały / Горные породы

🇵🇱 PL

Skały są zbudowane z minerałów.

Dzielimy je na:

  • lite
  • zwięzłe
  • luźne

🇷🇺 RU

Горные породы состоят из минералов.

Они делятся на:

  • твёрдые
  • рыхлые связные
  • сыпучие

🪨 Skały lite

Granit, piaskowiec, wapień.

Очень твёрдые.

🧱 Skały zwięzłe

Glina, less.

Можно раскрошить.

🏖️ Skały luźne

Piasek, żwir.

Не соединены между собой.

🟨 Zapamiętaj!

Granit = skała lita

Glina = skała zwięzła

Piasek = skała luźna

❓ Mini quiz
🪨 3. SKAŁY / ГОРНЫЕ ПОРОДЫ

1. Z czego są zbudowane skały?

×

➡️ Z minerałów.

2. Na jakie grupy dzielimy skały?

×

➡️ Lite, zwięzłe i luźne.

➡️ Плотные горные породы, Связные горные породы, Рыхлые горные породы.

3. Jakie skały są bardzo twarde?

×

➡️ Skały lite.

➡️ Плотные горные породы.

4. Podaj przykład skały litej.

×

➡️ Granit, piastkowiec, wapień.

➡️ Гранит, Песчаник, Известняк.

5. Podaj przykład skały zwięzłej.

×

➡️ Glina, less.

➡️ Глина, Лёсс .

6. Podaj przykład skały luźnej.

×

➡️ Piasek. Żwir.

➡️ Песок . Гравий.

7. Czy piasek jest skałą luźną?

×

➡️ Tak.

8. Czy granit można rozkruszyć ręką?

×

➡️ Nie.

9. Jakie skały są sypkie?

×

➡️ Skały luźne.

10. Czy glina jest miękka po zamoczeniu?

×

➡️ Tak.

💧 4. Wody słodkie i słone / Пресные и солёные воды

🌊 Podział wód / Деление вод

  • 🧂 Wody słone → morza, oceany
  • 💦 Wody słodkie:
    • 🌊 płynące → rzeki, potoki, strumienie, kanały
    • 🏞️ stojące → jeziora, bagna, stawy

🇵🇱 PL

Wody słone zawierają dużo soli.

Wody słodkie mają mało soli.

🇷🇺 RU

Солёные воды содержат много соли.

Пресные воды содержат мало соли.

🌍 Oceany

Największe słone zbiorniki wodne.

🏝️ Morza

Części oceanów.

🏞️ Jeziora

Wody stojące.

🌊 Rzeki

Wody płynące.

🛶 Kanały

Sztuczne cieki wodne.

🟨 Главное

Morza i oceany → słone.

Jeziora i rzeki → słodkie.

❓ Mini quiz
💧 4. WODY SŁODKIE I SŁONE

1. Jak dzielimy wody na Ziemi?

×

➡️ Na słone i słodkie.

соленые и пресноводные воды

2. Jakie wody są słone?

×

➡️ Morza i oceany.

3. Jakie wody są słodkie?

×

➡️ Rzeki, jeziora, bagna.

4. Jakie są wody stojące?

×

➡️ Jeziora, bagna, stawy.

5. Jakie są wody płynące?

×

➡️ Rzeki, potoki, strumienie.

6. Czy ocean jest słony?

×

➡️ Tak.

7. Czy jezioro jest wodą stojącą?

×

➡️ Tak.

8. Co to jest kanał śródlądowy?

×

➡️ Sztuczny ciek wodny.

➡️ Искусственный водоток.

9. Czy rzeka płynie?

×

➡️ Tak.

10. Czy bagno jest wodą stojącą?

×

➡️ Tak.

✅ Podsumowanie / Итог

🎯 Najważniejsze przed sprawdzianem

  • Krajobraz = wygląd powierzchni Ziemi.
  • Krajobrazy: naturalny i kulturowy.
  • Formy terenu: góry, wzgórza, doliny, równiny.
  • Skały: lite, zwięzłe, luźne.
  • Wody: słone i słodkie.
🚀 Powodzenia na sprawdzianie!