Przyroda
DZIAL 6. POZNAJEMY KRAJOBRAZ NAJBLIŻSZEJ OKOLICY
🟢 Lekcja 1. Co to jest krajobraz?
(Что такое ландшафт?)
Kiedy jesteś na wycieczce w górach, możesz podziwiać krajobraz górski, a kiedy jesteś na terenie, na którym przeważają pola uprawne, patrzysz na krajobraz rolniczy. Każdy z nich ma określone cechy.
Jak opisujemy krajobraz?
Terminem krajobraz określamy wygląd poszczególnych ob- szarów Ziemi wyróżniający się charakterystycznymi cechami. W opisie krajobrazu uwzględniamy takie elementy, jak:
- ukształtowanie terenu, które tworzą różne formy, na przykład pagórki i doliny,
- skały, takie jak granit czy piasek,
- wody, między innymi morze, jeziora, rzeki,
- szata roślinna, na przykład lasy, łąki,
- najczęściej występujące zwierzęta,
- wytwory działalności człowieka, między innymi budynki oraz pola uprawne.

Można w nim jednak dostrzec także lasy, pola i budynki.
Krajobraz się zmienia
W Polsce w najwyższych częściach Tatr zachował się krajobraz naturalny.
Krajobraz naturalny występuje też na bagnach ciągnących się wzdłuż rzeki Biebrzy.
Każdy krajobraz ulega nieustannym zmianom pod wpływem sił przyrody, a także na skutek działalności człowieka. Wyróżniamy krajobrazy naturalne oraz krajobrazy kulturowe.
Krajobraz naturalny tworzą przede wszystkim elementy przyrody nieożywionej i ożywionej. Jest on niezmieniony przez działalność człowieka. Taki krajobraz występuje coraz rzadziej.
Gdy krajobraz naturalny zostanie częściowo lub całkowicie przekształcony przez człowieka, powstaje krajobraz kulturowy. Taki krajobraz występuje na większości obszaru Polski.
Krajobraz rolniczy okolic Otmuchowa na Opolszczyźnie jest przykładem krajobrazu kulturowego.
Do elementów krajobrazu przemysłowego należą elektrownie, tak jak elektrownia w Bogatyni.
W krajobrazie miejskim Warszawy przeważają wysokie budynki oraz gęsta sieć ulic.
Wskutek całkowitego przekształcenia krajobrazu naturalnego mogą powstać następujące krajobrazy kulturowe:
- krajobraz rolniczy, w którym przeważają pola uprawne, sady, łąki i pastwiska utworzone przez człowieka w miejscach porastanych niegdyś głównie przez lasy. Charakterystyczną cechą krajobrazu rolniczego jest także występowanie oddalonych od siebie wsi i osad o niskiej zabudowie;
- krajobraz przemysłowy, w którym przeważają fabryki, kopalnie, elektrownie i magazyny;
- krajobraz miejski, którego głównymi elementami są domy, gęsta sieć ulic, linie tramwajowe oraz parki.
To najważniejsze!
- Krajobraz to wygląd obszarów Ziemi wyróżniający się charakterystycznymi cechami.
- Krajobraz naturalny jest niezmieniony przez działalność człowieka.
- Krajobraz kulturowy powstaje wskutek częściowego lub całkowitego przekształcenia krajobrazu naturalnego przez człowieka.
- Krajobrazy: rolniczy, przemysłowy i miejski powstają wskutek całkowitego przekształcenia
Czy wiesz, czy umiesz?
- Wskaż podobieństwa i różnice między krajobrazami kulturowym i naturalnym.
- Jaki krajobraz – naturalny czy kulturowy – przedstawiono na ilustracji na 138? Uzasadnij odpowiedź.
- Opisz krajobraz okolic twojego miejsca zamieszkania. Jakie elementy w nim przeważają: naturalne czy wytworzone przez człowieka?