Solniczka to mały przedmiot do użytku domowego, do którego wsypuje się sól.
Ó wymienne to litera „ó” w pisowni, która w formach pokrewnych zmienia się na o, e lub rzadziej a (np. wóz – wozy, wieczór – wieczory, pióro – pierze). Zasada ta pomaga odróżnić „ó” od „u”. Ó piszemy też w końcówkach -ów, -ówka, -ówna oraz na początku niektórych wyrazów (np. ósemka).
Ó wymienne na O (najpopularniejsze):
- stół – stoły
- kółko – koło
- ogródek – ogrodnik
- nóźka – noga
- wóz – wozy
- główek – głowa
- miód – miody
- róg – rogi
Ó wymienne na E:
- pióro – pierze
- sziósty – sześć
- pszczółka – pszczeli
- wziór – wzory
Ó wymienne na A:
- skrót – skracać
- wrócić – wracać
Zadanie 1Zadanie: Przyjrzyjcie się rysunkom i podajcie takie objaśnienie wyrazu „solniczka", by użyć wyrazu „sól".
Przykładowe rozwiązanie:
Задание 2Zadanie 2 a): Znajdźcie pary ilustracji.
Przykładowe rozwiązanie:
To jest wózek mojego brata. – Nasza babcia wozi wnuczka.
Mama skróciła spodnie. – Teraz mama skraca spodnie.
Gospodarz zamiótł chodnik. – Jutro gospodarz zamiecie chodnik.
Zadanie 3Wymienione słowa uzasadniają pisownię innych wyrazów zawierających ó. Podaj te wyrazy.
wyroby • sposoby • sporne • chodzenie • ogrodzenie • pośrodku • przodem • progi • księgozbiory
wyroby → wyrób
wyroby — изделия
wyrób — изделие (проверочное слово)
sposoby → sposób
sposoby — способы
sposób — способ (проверочное слово)
sporne → spór
sporne — спорные
spór — спор (проверочное слово)
chodzenie → chodzić
chodzenie — хождение
chodzić — ходить (проверочное слово)
ogrodzenie → ogród
ogrodzenie — ограждение, забор
ogród — сад (проверочное слово)
pośrodku → środek
pośrodku — посередине
środek — середина (проверочное слово)
przodem → przód
przodem — передом, вперёд
przód — перед (проверочное слово)
progi → próg
progi — пороги
próg — порог (проверочное слово)
księgozbiory → zbiór
księgozbiory — книжные собрания, библиотеки
zbiór — собрание, сбор (проверочное слово)
💡 Коротко: «Если в похожем слове есть ó, значит и здесь пишем ó».
Proponowane rozwiązanie:
wyrób, sposób, spór, chód, ogród, pośród, przód, próg, księgozbiór
Задание 4Zadanie: Do zapisanych słów dopisz w zeszycie po dwa wyrazy, w których ó wymienia się na o, e lub a.
Proponowane rozwiązanie:
- – obrócić – obracać, obrotowy
- – wymówić – wymowa, wymawianie
- – zgniótł – zgniatać, zgnieść
Задание 5Zadanie: Spośród zapisanych wyrazów wybierz te, które zawierają ó wymienne, a następnie uzasadnij ich pisownię. Podaj odpowiednie wyrazy według wzoru: bóur, bo boury.
chórz • kłótnia • jaskółka • wróbel • gwóźdź • spokój • który • sokół • skóra • żółw • próba • oprócz • zawód • półka • ogórki • strój • wzór • mózg • góra • utwór • żółty • równo • dowódca • szczegół • bór • córka • wiewiórka • spór • grówka • chłód • późno
🧠 СУПЕР-ПРОСТОЕ ОБЪЯСНЕНИЕ
- 👉 «Ищем слово-помощник» (изменить число (один → много) или форму слова)
- «Если появляется о — значит пишем ó»
- «Если нет — просто запоминаем»
✅ ПОДХОДЯТ
(ó → o, можно проверить)
- gwóźdź → gwoździe — гвоздь /гвозди
- spokój → spokojny - спокойствие / спокойный
- sokół → sokoły - сокол / сокола
- zawód → zawody - профессия / соревнования
- strój → stroje - наряд / наряды
- wzór → wzory - узор / образец / узоры
- utwór → utworzyć - произведение / произведения
- dowódca → dowodzić - командир / командовать
- bór → bory - лес / леса
- spór → spory - спор / споры
- główka → głowa
- chłód → chłodno - холод / холодный
❌ НЕ ПОДХОДЯТ
(ó не меняется → просто запомнить)
- chórz - трус, tchórze — трусы
- kłótnia - ссора, kłócić się — ссориться
- jaskółka - ласточка, jaskółki — ласточки
- wróbel — воробей, wróble — воробьи
- który - который, kto — кто
- skóra - кожа, skórny — кожный
- żółw - черепаха, żółwia — черепахи
- próba попытка, próbować — пробовать
- oprócz
- półka- полка, półki — полки
- ogórki - огурец, ogórki — огурцы
- mózg - мозг, mózgi — мозги
- góra - гора, górka — горка
- żółty
- równo - ровно, równy — ровный
- szczegół - деталь / детали
- córka - дочь / дочери
- wiewiórka - белка, wiewiórki — белки
- późno - поздно / поздний
Proponowane rozwiązanie:
- gwóźdź, bo gwoździe;
- spokój, bo spokojny;
- sokół, bo sokoły;
- zawód, bo zawody;
- strój, bo stroje;
- wzór, bo wzory;
- utwór, bo utworzyć;
- dowódca, bo dowodzić;
- bór, bo bory;
- spór, bo spory;
- główka, bo głowa;
- chłód, bo chłodno.
Задание 6Zadanie: Przeczytajcie tekst, a następnie zapiszcie w zeszycie wszystkie wyrazy zawierające ó i wyjaśnijcie ich pisownię według wzoru: makówka, bо makowy.
Chociaż dziewczynki prawie co wieczór rozmawiają ze sobą przez internet, to Zuzia wysłała nowej przyjaciółce już szóstą pocztówkę ze zdjęciem swojej miejscowości. Jeszcze podczas wakacji Martyna mówiła jej, że zbiera widokówki i marzy o tym, by mieć kiedyś największy zbiór. Na wysłanej dziś był piękny zachód słońca, zabytkowy dwór i kościół z XIX wieku.
Proponowane rozwiązanie:
- wieczór, bo wieczory;
- przyjaciółce, bo przyjaciel;
- szóstą, bo sześć;
- pocztówkę, bo pocztowy;
- mówiła, bo mowa;
- widokówki, bo widokowy;
- zbiór, bo zbiory;
- zachód, bo zachody;
- dwór, bo dwory;
- kościół, bo kościelny.
Задание 5Zadanie: Odszukaj na rysunku jak najwięcej elementów, w których nazwach jest ó wymienne. Zapisz je w zeszycie, a następnie podaj wyrazy wyjaśniające ich pisownię.
Proponowane rozwiązanie:
- wół, bo woły;
- bójka, bo bojowy;
- miód, bo miody;
- wód, bo wody;
- wóz, bo wozy;
- samochód, bo samochody;
- śpiwór, bo śpiwory;
- strój, bo stroje.