Edukacja zdrowotna

DZIAŁ 1. Wartości i postawy

Lekcja 1. Czym jest zdrowie?
Zdrowie jako wartość

Zdrowie to nie tylko brak choroby.

To ogólne dobre samopoczucie człowieka.

Zdrowie – to stan pełnego dobrego samopoczucia fizycznego, psychicznego i społecznego.

a) Zdrowie fizyczne

To, jak działa nasze ciało.

Kiedy jesteśmy zdrowi fizycznie:

  • nie boli nas brzuch, głowa ani gardło,
  • mamy energię,
  • możemy biegać, bawić się, uczyć.
Zdrowie psychiczne (emocjonalne)

To, jak się czujemy w środku.

Zdrowie psychiczne oznacza:

  • umiemy radzić sobie z emocjami,
  • potrafimy powiedzieć, kiedy jest nam smutno, źle lub trudno,
  • umiemy prosić o pomoc,
  • mamy poczucie bezpieczeństwa.
Zdrowie społeczne

To, jak dogadujemy się z innymi.

Oznacza:

  • mamy kolegów i koleżanki,
  • potrafimy współpracować,
  • szanujemy innych,
  • umiemy rozwiązywać konflikty.

Dlaczego zdrowie jest wartością?

Zdrowie jest naszym najcenniejszym dobrem, dzięki któremu możemy realizować marzenia i plany. Gdy jesteśmy zdrowi, łatwiej pokonujemy trudności i korzystamy z życia. Dlatego warto dbać o siebie i innych – zdrowe społeczeństwo to szczęśliwe społeczeństwo, mogące bez przeszkód uczyć się, bawić i osiągać swoje cele.

Zdrowie jest wartością, ponieważ:

Dlatego o zdrowie trzeba dbać codziennie.

Jak dbać o zdrowie? (proste przykłady dla dziecka)

Zdrowie fizyczne
  • jedz warzywa i owoce,
  • pij wodę,
  • wysypiaj się (min. 9–10 godzin),
  • ruszaj się codziennie – spacer, rower, sport,
  • myj ręce i dbaj o higienę.
Zdrowie psychiczne
  • mów o swoich emocjach,
  • rób przerwy, kiedy jesteś zmęczony,
  • baw się, śmiej, rób rzeczy, które lubisz,
  • jeśli masz problem – powiedz dorosłemu, któremu ufasz.
Zdrowie społeczne
  • bądź życzliwy,
  • słuchaj innych,
  • pomagaj,
  • szanuj odmienność,
  • ucz się współpracy.

Zdrowie zależy od nas

Nie na wszystko mamy wpływ (np. geny lub pogoda),

ale wiele rzeczy możemy robić sami:

zdrowo jeść, dbać o ruch, odpoczynek, przyjaźnie i emocje.

Krótkie historie pod pytanie/odpowiedź

Opowieść 1

Kuba po coraz uwielbia spędzać czas przy komputerze. Codziennie gra w gry komputerowe ponad 5 godzin. Coraz rzadziej wychodzi na dwór i mało się rusza. Szybko się męczy i ma też problem z bieganiem na lekcji WF-u.

Pytanie do ucznia:

Jakie problemy zdrowotne mogą spotkać Kubę?

Co mógłby zmienić, żeby poprawić swoje zdrowie fizyczne?

Przykładowe odpowiedzi:
Jakie problemy zdrowotne mogą spotkać Kubę?
  • brak kondycji,
  • nadwaga,
  • bóle pleców,
  • szybkie męczenie się.
Co mógłby zmienić, żeby poprawić zdrowie fizyczne?
  • ograniczyć czas przy komputerze,
  • częściej wychodzić na dwór,
  • uprawiać sport,
  • obić przerwy podczas grania.

Opowieść 2

Ola przygotowuje się do sprawdzianu z matematyki. Jest bardzo zestresowana, boi się, że dostanie słabą ocenę. Nie mówi o tym rodzicom ani koleżankom. W efekcie nie może zasnąć i ma bóle brzucha.

Pytania dla uczniów:

Dlaczego Ola źle się czuje?

Co mogłaby zrobić, żeby poradzić sobie ze stresem?

Przykładowe odpowiedzi:
  • Stres i brak rozmowy o swoich obawach.
  • Porozmawiać z rodzicami, koleżanką lub nauczycielem.
  • Podzielić naukę na mniejsze części.

Opowieść 3

Uczeń Bartek dołączył do samolawki i nikt do niego nie podchodził. Michał zastanawia się, czy zaprosić Bartka do wspólnej zabawy klasy. Na przerwie nie wie, czy zaprosić go do gry w piłkę.

Pytania dla uczniów:

Dlaczego zdrowie społeczne Bartka jest zagrożone?

Co powinien zrobić Michał w tym momencie?

Przykładowe odpowiedzi:
  • Bartek czuje się samotny, jest wykluczony.
  • Michał powinien go zaprosić do zabawy, żeby Bartek mógł poznać kolegów.
Co może zrobić uczeń, jeśli nikt go nie zaprasza?
  • Spróbować samodzielnie podejść do innych i zapytać, czy może dołączyć do zabawy.
  • Zgłosić sytuację nauczycielowi lub wychowawcy, żeby uzyskać wsparcie.
  • Szukać innej grupy lub innej formy aktywności, w której może uczestniczyć (np. gra w kółku zainteresowań, rysowanie, zabawa indywidualna na świeżym powietrzu).

Chodzi o to, żeby uczeń aktywnie szukał sposobów włączenia się, a nie pozostawał sam i wykluczony.

Opowieść 4

Zosia często bawi się na podwórku i przed posiłkami zapomina myć ręce. Pewnego dnia, zjadając kanapkę brudnymi rękami, rozbolał ją brzuch, ponieważ zjdła kanapkę.

Pytania dla uczniów:

Dlaczego Zosia źle dba o zdrowie fizyczne?

Jakie nawyki mogłyby jej pomóc?

Przykładowe odpowiedzi:
  • Mycie rąk po posiłkach, dbanie o higienę, unikanie jedzenia owoców i warzyw brudnymi rękami.
  • Dzięki temu do organizmu nie dostaną się bakterie lub wirusy.