Historia

Rozdział II:Od Piastów do Jagiellonów

Podsumowanie

Kim był Mieszko I oraz inne ważne postacie tego okresu

Mieszko I – pierwszy historyczny władca państwa polskiego, syn Siemomysła, książę z dynastii Piastów. W 966 roku Mieszko przyjął chrzest. Dzięki temu Polska weszła do grona krajów chrześcijańskich. Prowadził liczne wojny. Sam ustanawiał prawo i sprawował sądy.

Dobrawa – córka księcia Czech, żona Mieszka

Bolesław Chrobry – syn Mieszka I, pierwszy król Polski. Sam siebie koronował na króla

Św. Wojciech – biskup, pierwszy święty patron Polski. Poniósł męczeńską śmierć z rąk Prusów.

Kazimierz Wielki – ostatni władca z rodu Piastów. Przeprowadził wiele reform dzięki którym Polska stała się silnym i sprawnie rządzonym krajem.

Mikołaj Wierzynek – bogaty, krakowski mieszczanin. Zorganizował ucztę dla władców europejskich, którzy zostali zaproszeni przez króla Kazimierza. Było to wydarzenie, które świadczyło o wzroście potęgi Polski i króla Kazimierza Wielkiego. Po wystawnej uczcie został zorganizowany turniej rycerski. Dla króla zjazd ten miał ogromne znaczenie, ponieważ przedstawił go jako władcę silnego, wybitnego polityka, a Polskę jako silny kraj z którym należy się liczyć.

Ludwik Andegaweński – spokrewniony z ostatnim Piastem, władca Węgier, który nie miał syna, tylko córkę Jadwigę

Jadwiga – córka Ludwika Andegaweńskiego, była królem Polski

Władysław Jagiełło – zapoczątkował dynastię Jagiellonów. Mąż Jadwigi, książę Litwy

Zawisza Czarny – rycerz, zaufany współpracownik Władysława Jagiełły. Cieszył się sławą niezwyciężonego rycerza. Brał udział w Bitwie pod Grunwaldem. On odzyskał z rąk Krzyżaków wielki sztandar Królestwa Polskiego. Stał się wzorem cnót rycerskich takich jak: honoru, odwagi, gotowości do poświęcenia.

Ulrich von Jungingen – wielki mistrz zakonu krzyżackiego. Zginął w bitwie pod Grunwaldem.

Mikołaj Kopernik – wybitny polski astronom, ekonomista, lekarz, autor map. Absolwent uniwersytetu w Krakowie, pochodził z Torunia.

×

КТО ТАКОЙ МЕШКО I И ДРУГИЕ ВАЖНЫЕ ФИГУРЫ ЭТОГО ПЕРИОДА

Мешко I – первый исторический правитель Польского государства, сын Земомысла, князь из династии Пястов. В 966 году Мешко принял крещение. Благодаря этому Польша вошла в круг христианских государств. Он вёл многочисленные войны, сам устанавливал законы и вершил суд.

Добрава – дочь чешского князя, жена Мешко I.

Болеслав Храбрый – сын Мешко I, первый король Польши. Он сам короновал себя на короля.

Святой Войцех – епископ, первый святой покровитель Польши. Погиб мученической смертью от рук пруссов.

Казимир Великий – последний правитель из рода Пястов. Провёл множество реформ, благодаря которым Польша стала сильным и хорошо управляемым государством.

Миколай Вежинек – богатый краковский горожанин. Он организовал пир для европейских правителей, приглашённых королём Казимиром. Это событие свидетельствовало о росте могущества Польши и короля Казимира Великого. После пышного пира был организован рыцарский турнир. Для короля этот съезд имел огромное значение, так как представил его как сильного правителя и выдающегося политика, а Польшу — как сильное государство, с которым нужно считаться.

Людвик Анжуйский – родственник последнего Пяста, правитель Венгрии, у которого не было сына, а была дочь Ядвига.

Ядвига – дочь Людвика Анжуйского, была королём Польши.

Владислав Ягайло – основатель династии Ягеллонов, муж Ядвиги, князь Литвы.

Завиша Чёрный – рыцарь, доверенный соратник Владислава Ягайло. Пользовался славой непобедимого рыцаря. Участвовал в битве при Грюнвальде. Он отбил у крестоносцев великий штандарт Королевства Польского. Стал образцом рыцарских добродетелей: чести, храбрости и готовности к самопожертвованию.

Ульрих фон Юнгинген – великий магистр Тевтонского ордена. Погиб в битве при Грюнвальде.

Николай Коперник – выдающийся польский астроном, экономист, врач, автор карт. Выпускник Краковского университета, родом из Торуня.

POJĘCIA

Plemiona słowiańskie – zanim powstało państwo polskie, na ziemiach polskich żyły liczne plemiona słowiańskie. Każdym plemieniem dowodził wódz zwany księciem. Najbardziej znanymi plemionami byli Wiślanie (z Małopolski) i Polanie (z Wielkopolski).

Polanie – nazwa plemienia słowiańskiego zamieszkujący tereny Wielkopolski

Dynastia – to rodzina, która sprawowała rządy w państwie. Władza w dynastii przechodzi z ojca na syna (jest dziedziczna).

Danina – opłata na rzecz władcy

Biskup – w Kościołach chrześcijańskich duchowny o najwyższych święceniach

Relikwie – szczątki świętych otoczone czcią przez chrześcijan

Włócznia św. Maurycego – w średniowieczu jeden z symboli władzy cesarskiej

Zakon – wspólnota religijna, której członkowie (zakonnicy) składają śluby. Oznacza to, że poświęcają się Bogu i żyją zgodnie z zasadami panującymi w zakonie.

Benedyktyni – zakon, w którym Benedyktyni modlili się, pracowali na roli i przepisywali księgi

Cystersi – zakon, który zakładał swoje klasztory w odludnych miejscach. Tam zakładali gospodarstwa rolne. Cystersi przyczynili się do postępu w rolnictwie.

pergamin – materiał (podłoże) na którym pisano w średniowieczu. Był on wyrabiany ze skór zwierzęcych.

Zakon krzyżacki – średniowieczny zakon rycerski, których zadaniem była walka w obronie chrześcijaństwa i nawracanie wyznawców innych religii na wiarę w Jezusa Chrystusa.

Grosz krakowski – pieniądz, który wprowadził Kazimierz Wielki, aby usprawnić handel. Na monetach była umieszczona korona i orzeł.

Unia – związek dwóch lub więcej państw zawarty w celu osiągnięcia korzyści politycznych lub gospodarczych

Poganie – tym słowem chrześcijanie określali wyznawców innych religii

Herold – średniowieczny urzędnik. Organizował turnieje, ogłaszał ważne wiadomości.

Paź – młody chłopak, który miał zostać rycerzem, najpierw musiał służyć na dworze pana. Uczył się gry na instrumentach, śpiewu i usługiwania do stołu

Giermek – pomocnik i sługa rycerza. Uczył się władać mieczem i jeździć konno. Dbał o rumaka, o uzbrojenie rycerza oraz towarzyszył mu w walce. Giermek mógł zostać rycerzem, kiedy opanował wszystkie umiejętności i udowodnił , że zasługuje by nim być.

Pasowanie na rycerza – uroczystość, na której młodzieniec składał przysięgę. Najpierw odbywała się uroczysta msza. Po niej młodzieniec składał przysięgę. Obiecywał, że będzie bronił wiary chrześcijańskiej i słabszych oraz, że będzie uczciwy i honorowy. Pasowany otrzymywał rycerski pas, miecz oraz ostrogi na znak przynależności do grona rycerzy.

Bursa – to miejsce, w którym mieszkali ubodzy żacy, utrzymywany przez uniwersytet lub możnego dobroczyńcę

Żak – student, który żył biednie. Zazwyczaj korzystał z pomocy mieszkańców miasta, ponieważ pieniądze, które przywoził z domu nie wystarczały mu na życie. Rozpoczynając naukę musiał znać łacinę, ponieważ w tym języku były prowadzone wykłady.

Teoria heliocentryczna – stworzona przez Mikołaja Kopernika, która głosi, że Ziemia i inne planety obracają się wokół Słońca. Astronom opisał to w dziele pt. „O obrotach sfer niebieskich”.

×

ПОНЯТИЯ

Славянские племена – до возникновения Польского государства на польских землях жили многочисленные славянские племена. Каждым племенем руководил вождь, называемый князем. Самыми известными племенами были висляне (из Малопольши) и поляне (из Великопольши).

Поляне – название славянского племени, населявшего территории Великопольши.

Династия – это семья, которая осуществляла власть в государстве. Власть в династии передаётся от отца к сыну (является наследственной).

Дань – платеж в пользу правителя.

Епископ – в христианских церквях духовное лицо высшей степени посвящения.

Реликвии – останки святых, почитаемые христианами.

Копьё святого Маврикия – в Средние века один из символов императорской власти.

Орден – религиозная община, члены которой (монахи) приносят обеты. Это означает, что они посвящают себя Богу и живут по правилам ордена.

Бенедиктинцы – орден, в котором монахи молились, работали на земле и переписывали книги.

Цистерцианцы – орден, который основывал свои монастыри в удалённых, малонаселённых местах. Там они создавали сельскохозяйственные хозяйства. Цистерцианцы способствовали развитию сельского хозяйства.

Пергамент – материал (основа), на котором писали в Средние века. Он изготавливался из шкур животных.

Тевтонский орден – средневековый рыцарский орден, задачей которого была защита христианства и обращение последователей других религий в веру в Иисуса Христа.

Краковский грош – денежная единица, введённая Казимиром Великим для улучшения торговли. На монетах изображались корона и орёл.

Уния – союз двух или более государств, заключённый с целью достижения политической или экономической выгоды.

Язычники – так христиане называли последователей других религий.

Герольд – средневековый чиновник. Он организовывал турниры и объявлял важные сообщения.

Паж – молодой мальчик, который хотел стать рыцарем. Сначала он должен был служить при дворе господина. Он учился игре на музыкальных инструментах, пению и прислуживанию за столом.

Оруженосец (гiermek) – помощник и слуга рыцаря. Он учился владеть мечом и ездить верхом. Заботился о коне, оружии рыцаря и сопровождал его в бою. Оруженосец мог стать рыцарем, когда овладел всеми умениями и доказал, что достоин этого.

Посвящение в рыцари – торжественная церемония, во время которой юноша приносил присягу. Сначала проходила торжественная месса, после которой юноша клялся защищать христианскую веру и слабых, быть честным и благородным. Посвящённый получал рыцарский пояс, меч и шпоры как знак принадлежности к рыцарскому сословию.

Бурса – место проживания бедных студентов, содержавшееся университетом или знатным благотворителем.

Жак – студент, живший бедно. Обычно он пользовался помощью горожан, так как денег, привезённых из дома, не хватало на жизнь. Начав обучение, он должен был знать латинский язык, поскольку на нём проводились лекции.

Гелиоцентрическая теория – созданная Николаем Коперником теория, согласно которой Земля и другие планеты вращаются вокруг Солнца. Астроном описал её в труде под названием «О вращении небесных сфер».

Daty

966 rok –chrzest Mieszka I, Chrzest Polski

997 rok – śmierć biskupa Wojciecha

1000 rok – zjazd gnieźnieński

1025 rok – koronacja Bolesława Chrobrego

1364 rok – Kazimierz Wielki założył Akademię Krakowską

1385 rok – podpisanie unii w Krewie

15 lipca 1410 rok – bitwa pod Grunwaldem

PRZYCZYNY I SKUTKI PRZYJĘCIA

CHRZTU PRZEZ MIESZKA I

Przyczyny:

  • chęć wzmocnienia autorytetu władcy,
  • polepszenie funkcjonowania państwa,
  • wzmocnienie więzi między ludźmi.

Skutki:

  • uchronienie państwa od wojen z sąsiadami,
  • likwidacja pogaństwa,
  • wzrost znaczenia Polski w Europie,
  • utworzenie biskupstwa na ziemiach polskich.
×

КРЕЩЕНИЕ МЕШКО I

Причины:

  • стремление укрепить авторитет правителя,
  • улучшение функционирования государства,
  • укрепление связей между людьми.

Последствия:

  • избежание войн с соседями,
  • ликвидация язычества,
  • рост значения Польши в Европе,
  • создание епископства на польских землях.

SKUTKI ZJAZDU GNIEŹNIEŃSKIEGO

  • utworzenie arcybiskupstwa w Gnieźnie oraz trzech nowych polskich biskupstw,
  • wzmocnienie pozycji Bolesława Chrobrego,
  • wzrost znaczenia państwa polskiego.
×

ПОСЛЕДСТВИЯ ГНЕЗНЕНСКОГО СЪЕЗДА

  • создание архиепископства в Гнезно и трёх новых польских епископств,
  • укрепление позиции Болеслава Храброго,
  • рост значения Польского государства.

KIM BYŁA JADWIGA I DLACZEGO ZASIADŁA NA POLSKIM TRONIE?

Władca Węgier – Ludwik Andegaweński był spokrewniony z ostatnim Piastem. Jednak nie miał syna, tylko dziesięcioletnią córkę Jadwigę. Polskie rycerstwo wydało zgodę na to, żeby Jadwiga objęła tron Królestwa Polskiego.

Była ona wykształcona i szlachetna. Ufundowała wiele kościołów i szpitali dla ubogich. Wspomogła upadającą Akademię Krakowską. Na ten cel oddała wszystkie swoje klejnoty, pieniądze i stroje. Dzięki temu Akademia Krakowska stała się jednym z najlepszych uczelni w Europie.

×

КЕМ БЫЛА ЯДВИГА И ПОЧЕМУ ОНА ВЗОШЛА НА ПОЛЬСКИЙ ТРОН?

Правитель Венгрии Людвик Анжуйский был родственником последнего Пяста. Однако у него не было сына, а была только десятилетняя дочь Ядвига. Польское рыцарство дало согласие на то, чтобы Ядвига заняла трон Королевства Польского.

Она была образованной и благородной правительницей. Основала множество церквей и больниц для бедных. Поддержала приходившую в упадок Краковскую академию. На эту цель она пожертвовала все свои драгоценности, деньги и наряды. Благодаря этому Краковская академия стала одним из лучших университетов Европы.

PRZYCZYNY I SKUTKI UNII POLSKO-LITEWSKEJ

Przyczyny:

  • zagrożenie ze strony Krzyżaków
  • mąż dla Jadwigi
  • szlachta wolała mieć króla obcokrajowca
  • rozwój handlu

Skutki:

  • rozwój chrześcijaństwa
  • rozszerzenie granic Polski
  • rozwój kultury polsko-litewskiej
  • jeszcze większe ograniczenie chłopów
×

ПРИЧИНЫ И ПОСЛЕДСТВИЯ ПОЛЬСКО-ЛИТОВСКОЙ УНИИ

Причины:

  • угроза со стороны Тевтонского ордена,
  • необходимость найти мужа для Ядвиги,
  • шляхта предпочитала иметь королём иностранца,
  • развитие торговли.

Последствия:

  • развитие христианства,
  • расширение границ Польши,
  • развитие польско-литовской культуры,
  • ещё большее ограничение прав крестьян.

PRZYCZYNY I SKUTKI BITWY POD GRUNWALDEM

Przyczyny:

  • powstanie na Żmudzi;
  • chęć odzyskania przez Polskę utraconych ziem;
  • próba rozbicia unii polsko-litewskiej przez Krzyżaków.

Skutki:

  • śmierć Ulricha von Jungingena
  • klęska Krzyżaków, którzy na zawsze przestali zagrażać Polsce i Litwie
×

ПРИЧИНЫ И ПОСЛЕДСТВИЯ ГРЮНВАЛЬДСКОЙ БИТВЫ

Причины:

  • восстание в Жемайтии,
  • стремление Польши вернуть утраченные земли,
  • попытка крестоносцев разрушить польско-литовскую унию.

Последствия:

  • гибель Ульриха фон Юнгингена,
  • поражение крестоносцев, которые навсегда перестали угрожать Польше и Литве.

ZNACZENIE BITWY POD GRUNWALDEM

Bitwa miała duży wpływ na stosunki polityczne w ówczesnej Europie. Nie tylko ostatecznie załamał potęgę Zakonu, ale również wyniósł dynastię jagiellońską do rangi najważniejszych na kontynencie.

×

ЗНАЧЕНИЕ ГРЮНВАЛЬДСКОЙ БИТВЫ

Битва оказала большое влияние на политические отношения в тогдашней Европе. Она не только окончательно сломила мощь Тевтонского ордена, но и возвела династию Ягеллонов в ранг одной из самых значимых династий на европейском континенте.

ZASŁUGI KAZIMIERZA WIELKIEGO

  • powiększył terytorium państwa,
  • wybudował wiele zamków,
  • wprowadził pieniądz – grosz krakowski,
  • wprowadził takie samo prawo dla całego kraju,
  • założył Akademię Krakowską w 1364 roku,
  • był jednym z gości na słynnej uczcie u Wierzynka.
×

ЗАСЛУГИ КАЗИМИРА ВЕЛИКОГО

  • увеличил территорию государства,
  • построил множество замков,
  • ввел денежную единицу – краковский грош,
  • ввел единое право для всей страны,
  • основал Краковскую академию в 1364 году,
  • был одним из гостей на знаменитом пиру у Вежинека.

DLACZEGO ZOSTAŁA ZAŁOŻONA AKADEMIA KRAKOWSKA?

Akademia Krakowska została założona po to, aby uczyli się w niej ludzie mający później służyć swą wiedzą w państwie.

×

ПОЧЕМУ БЫЛА ОСНОВАНА КРАКОВСКАЯ АКАДЕМИЯ?

Краковская академия была основана для того, чтобы в ней обучались люди, которые в будущем должны были служить государству своими знаниями.

KIM BYLI KRZYŻACY?

Krzyżacy to byli zakonnicy, którzy pochodzili z Jerozolimy. Zadaniem ich była walka w obronie chrześcijaństwa i nawracanie wyznawców innych religii na wiarę w Jezusa Chrystusa. Swoją twierdzę mieli z Malborku.

×

КИМ БЫЛИ КРЕСТОНОСЦЫ?

Крестоносцы — это были монахи, которые происходили из Иерусалима. Их задачей была защита христианства и обращение последователей других религий в веру в Иисуса Христа. Свою крепость они имели в Мальборке.

PRZYCZYNI I SKUTKI UNII W KREWIE

Przyczyny:

  • zagrożenie ze strony Krzyżaków;
  • decyzja o małżeństwie Jadwigi i Jagiełły;
  • odzyskanie utraconych ziem przez Polskę.

Skutki:

  • skuteczna obrona przed krzyżakami;
  • rozszerzenie granic Polski;
  • rozwój chrześcijaństwa;
  • rozwój kultury polsko-litewskiej.
×

ЗАСЛУГИ КАЗИМИРА ВЕЛИКОГО

  • увеличил территорию государства,
  • построил множество замков,
  • ввел денежную единицу – краковский грош,
  • ввел единое право для всей страны,
  • основал Краковскую академию в 1364 году,
  • был одним из гостей на знаменитом пиру у Вежинека.
⬅ Powrót do wszystkich lekcji