Gramatyka

• 00:00 Wstęp
• 00:12 Problemy z Ą, Ę
• 00:31 Ą i Ę na końcu rzeczowników
• 01:07 Ą i Ę w pierwszej i trzeciej osobie
• 01:28 Ą i Ę w zakończeniu czasowników
• 02:04 Ą i Ę przed literami L, Ł
• 02:32 Wymiana Ą, Ę
• 02:56 Pisownia OM, ON, EM, EN
• 03:23 Ą i OM w końcówkach rzeczowników
• 04:08 Podsumowanie

• na końcu rzeczowników w liczbie pojedynczej: siemię, imię, źrebię, mamę, artystę
• na końcu czasowników w czasie teraźniejszym i przyszłym: piszą, piszę, robią, robię
• w czasownikach w czasie przeszłym: wziąłem, wzięli, obciąłem, obcięli
• w zakończeniach innych form czasowników: wziąć, wzięty, giąć, gięty

Ważne!

Na końcu rzeczowników w liczbie pojedynczej piszemy -ą: mamą, kartą:

• Szłam z twoją matką – liczba pojedyncza
• Pomachałam mu kartą – liczba pojedyncza

Na końcu wielu rzeczowników w liczbie mnogiej piszemy -om: mamom, kartom:

• Powiem to waszym matkom – liczba mnoga
• Przypisałam poniższym kartom – liczba mnoga

Cząski om, on, em, en piszemy:

• w wyrazach pochodzennia obcego: pompka, bombka, tempo, komputer, konto
• w wyrazach rodzimych przed cząstkami -ko, -ka – wanienka, panienka, syrenka, jedzonko, onkologia

🇵🇱 Pisownia ą, ę, om, on, em, en — интуитивные правила

🟢 1️⃣ Базовое понимание: как это вообще звучит

Буква	Как звучитКак звучит	Пример	Приблизительно по-русски
ą	[он], [ом]	mąż, wąs, wąski	«он/ом»
ę	[эн], [ем]	ręka, mężny, będę	«эн/ем»

💡 То есть ą ≈ он/ом, ę ≈ ен/ем,

но всё зависит от звука, который стоит ПОСЛЕ них.

🟢 2️⃣ Интуитивное правило:

После какой буквы идёт звук	Как читается / пишется	Пример	Как понять русскоязычному
перед spółgłoską wargową (b, p)	ą / ę звучат как om / em	z zębami, wąb, tępy	звук „м” перед губными буквами → пиши ą/ę
перед spółgłoską n, ń, l, ł, s, ś, z, ź	ą / ę звучат как on / en	mąż, wąsy, ręka, tędy	звук „н” → пиши ą/ę, не „on/en”
перед spółgłoską k, g	ą / ę звучат как on / en	wąski, język	пиши ą/ę, не „on/en”
в конце слова	ą/ę произносятся носово, иногда как „o/n”, „e/n”	idą, mają, rękę, będę	просто запомнить — на письме остаётся ą, ę

🔹 3️⃣ Когда вместо ą/ę пишется om/on/em/en

💬 В некоторых словах носовой звук «распадается» (уже не произносится носово), и тогда пишем om/on/em/en.

Пишем	Почему не ą/ę	Примеры
on, om	это не носовые, просто сочетания букв	kon, dom, balkon, somsiad (sąsiad! — вот отличие 😄)
en, em	та же логика	temat, cement, element, krem

📌 То есть если слово в международном или латинском происхождении, или звук не носовой (чистый) — пиши on, om, en, em, не ą/ę.