Gramatyka
Czasownik
Czasownik to część mowy określająca czynności, stany lub procesy.
- co robi? co robię? co robimy? co robisz? co robicie? co robią?
- Co się z nim dzieje?
- W jakim jest stanie?
- 00:00 Wstęp
- 00:11 Co to jest czasownik i na jakie pytania odpowiada?
- 00:47 Czasowniki osobowe i nieosobowe
- 01:45 Koniugacja - odmiana czasownika
- 02:35 Odmiana przez osoby i liczby
- 03:28 Odmiana przez czasy
- 04:07 Rodzaje czasownika
- 04:53 Strony czasownika
- 06:04 Czasowniki przechodnie i nieprzechodnie
- 06:47 Tryby czasownika
- 08:04 Aspekty czasownika
- 09:04 Pisownia z „nie” i cząstkami „bym, byś, by”
- 10:06 Podsumowanie
Koniugacje
Czasowniki w języku polskim odmieniają się przez osoby, czasy, tryby, strony i częściowo także przez rodzaje. Podstawową formą czasownika jest bezokolocznik, który zwykle ma końcówkię -ć.
W czasie terażniejszym wyróżniamy try grupy koniugacyjne:
I - -ę, -esz
II - -ę, -isz/ysz
III - -m, -sz
Niestety, przynależność do danej grupy nie jest tak oczywista. Nie zawsze po końcóece bezokolicznika możemy okrieślić model koniugacji. Informację tę należy czasem sprawdzić w słowniku.
Odmieniając czasownik należy odciąć końcówkę bezokolicznika i dodać końcówki odpowiednej koniugacji.

Czasownik
Czas czasownika
Czas przeszły (прошлое)



.gif)
Czas przyszły złożony
(будущее сложное)

Aspekt czasownika
1️⃣ Что такое аспект глагола
В польском (как и в русском) аспект глагола показывает, как действие развивается во времени:
- Aspekt dokonany (совершенный) — действие завершённое, указывает на результат.
- Aspekt niedokonany (несовершенный) — действие процессуальное или повторяющееся, не акцентирует на результате.
Важные моменты для использования
1. Niedokonany часто используется:
- для действий, которые происходят регулярно: „Codziennie czytam książkę” → «Каждый день читаю книгу»
- для описания процесса: „Czytam książkę” → «Читаю книгу сейчас»
2. Dokonany чаще для:
- завершённых действий: „Przeczytałem książkę” → «Я прочитал книгу»
- однократных событий: „Napisałem list” → «Я написал письмо»
3. Отрицание меняет аспект:
- „Nie zrobiłem” → «Не сделал» (dok.)
- „Nie robiłem” → «Не делал / не занимался» (niedok.)
Aspekt w czasie przeszłym

Aspekt w czasie przyszłym

Podstawowe pary aspektowe
| czasowniki niedokanane | czasowniki dokonane |
|---|---|
| czekać | poczekać |
| czytać | przeczytać |
| dawać | dać |
| dostawać | dostać |
| dziękować | podziękować |
| dzwonić | zadzwonić |
| gotować | ugotować |
| iść | pójść |
| jechać | pojechać |
| jeść | zjeść |
| kończyć | skończyć |
| kupować | kupić |
| lubić | polubić |
| myć | umyć |
| odwiedzać | odwiedzić |
| otwerać | oiworzyć |
| pamiętać | zapamietać |
| pić | wypić |
| pisać | napisać |
| płacić | zapłacić |
| czasowniki niedokanane | czasowniki dokonane |
|---|---|
| podobać się | spodobać się |
| pomagać | pomóc |
| powtarzać | powtórzyć |
| prosić | poprosić |
| przepraszać | przeprosić |
| pytać | spytać |
| robić | zrobić |
| rozumieć | zrozumieć |
| spotykać się | spotkać się |
| szukać | poszukać |
| uczyć się | nauczyć się |
| umawiać się | umówić się |
| wracać | wrócić |
| zaczynać | zaczać |
| zamawiać | zamówić |
| zamykać | zamknąć |
| zapraszać | zaprosić |
| zwedzać | zwiedzić |
| zostawać | zostać |
Trzyby czasownika