🔥 НАШ КУРС B1 → B2 (интенсивная версия)
LEKCJA 3 – Czasowniki z „się” w języku polskim.
1️⃣ Co to jest „się”
Się to małe słowo, które tworzy czasowniki zwrotne.
По-русски это примерно соответствует:
- -ся
- себя
- иногда просто часть глагола
Примеры:
- uczyć się - учиться
- nazywać się - называться
- denerwować się -
- bać się - бояться
Важно:
się nie tłumaczy się zawsze dosłownie.
Иногда оно просто часть глагола.
2️⃣ Podstawowa forma czasownika
В словаре глагол пишется так:
- uczyć się
- bać się
- nazywać się
- czuć się
Но в предложении się может менять место.
📍 Gdzie stoi „się” w zdaniu
1️⃣ Najczęściej po czasowniku
- Uczę się polskiego. – Я учу польский.
- Denerwuję się. – Я нервничаю.
- Czuję się dobrze. – Я чувствую себя хорошо.
📌 Zasada: czasownik + się
2️⃣ Gdy jest drugi czasownik
- Muszę się uczyć. – Мне нужно учиться.
- Chcę się zapytać. – Я хочу спросить.
- Powinnam się przygotować. – Мне нужно подготовиться.
📌 Zasada: pierwszy czasownik + się + drugi czasownik
3️⃣ W pytaniach
- Jak się nazywasz? – Как тебя зовут?
- Jak się czujesz? – Как ты себя чувствуешь?
- Dlaczego się denerwujesz? – Почему ты нервничаешь?
📌 „się” często stoi po słowie pytającym
4️⃣ Po krótkich słowach (np. nie, już, jeszcze)
- Nie denerwuję się. – Я не нервничаю.
- Już się przygotowałam. – Я уже подготовилась.
- Jeszcze się uczę. – Я ещё учусь.
📌 krótkie słowo + się + czasownik
5️⃣ Czasami na końcu zdania
- Muszę uczyć się więcej. – Мне нужно учиться больше.
- Chcę przygotować się do rozmowy. – Я хочу подготовиться к разговору.
📌 w długich zdaniach „się” może być dalej
Słownik
🔄 Podstawowe czasowniki z „się”
- nazywać się – называться, глагол
- uczyć się – учиться, глагол
- bać się – бояться, глагол
- denerwować się – нервничать, глагол
- czuć się – чувствовать себя, глагол
- zastanawiać się – размышлять, глагол
- spieszyć się – спешить, глагол
- martwić się – переживать, глагол
- cieszyć się – радоваться, глагол
- złościć się – злиться, глагол
👥 Relacje i komunikacja
- spotykać się – встречаться, глагол
- dogadać się – договориться, глагол
- umówić się – договориться о встрече, глагол
- poznawać się – знакомиться, глагол
- kłócić się – ссориться, глагол
- zgadzać się – соглашаться, глагол
- śmiać się – смеяться, глагол
- żalić się – жаловаться, глагол
🧠 Myślenie i decyzje
- interesować się – интересоваться, глагол
- decydować się – решаться, глагол
- domyślać się – догадываться, глагол
- przyzwyczaić się – привыкнуть, глагол
- skupić się – сосредоточиться, глагол
- przekonać się – убедиться, глагол
- orientować się – ориентироваться / понимать, глагол
🏃 Ruch i zmiany
- przenosić się – переезжать / перемещаться, глагол
- zgubić się – потеряться, глагол
- zatrzymać się – остановиться, глагол
- wracać się – возвращаться назад, глагол
- przesuwać się – перемещаться, глагол
- zbliżać się – приближаться, глагол
📅 Czynności codzienne
- myć się – мыться, глагол
- ubierać się – одеваться, глагол
- czesać się – расчёсываться, глагол
- golić się – бриться, глагол
- kłaść się – ложиться, глагол
- budzić się – просыпаться, глагол
- przygotowywać się – готовиться, глагол
- zapisywać się – записываться, глагол
- logować się – входить в систему, глагол
- rejestrować się – регистрироваться, глагол
⚠️ Najczęstsze błędy z „się”
1️⃣ Brak „się”
- ❌ Denerwuję.
- ✔ Denerwuję się. – Я нервничаю.
2️⃣ Zła kolejność w pytaniu
- ❌ Jak nazywasz się?
- ✔ Jak się nazywasz? – Как тебя зовут?
3️⃣ Złe miejsce w zdaniu
- ❌ Muszę uczyć się.
- ✔ Muszę się uczyć. – Мне нужно учиться.
4️⃣ Podwójne „się”
- ❌ Ja się uczę się polskiego.
- ✔ Uczę się polskiego. – Я учу польский.
5️⃣ Tłumaczenie dosłowne z rosyjskiego
- ❌ Ja czuję dobrze.
- ✔ Czuję się dobrze. – Я чувствую себя хорошо.
6️⃣ Zapominanie o „się” przy emocjach
- ❌ Boję mówić po polsku.
- ✔ Boję się mówić po polsku.
7️⃣ Zła forma czasownika
- ❌ Ja uczę polskiego.
- ✔ Uczę się polskiego.
8️⃣ „Się” za daleko od czasownika
- ❌ Ja bardzo się chcę uczyć.
- ✔ Bardzo chcę się uczyć.
9️⃣ Używanie „się” tam, gdzie go nie ma
- ❌ Pracuję się w banku.
- ✔ Pracuję w banku.
🔟 Pomijanie „się” w stałych konstrukcjach
- ❌ Jak masz na imię?
- ✔ Jak się nazywasz?
💡 Маленький метод для запоминания (очень хорошо работает):
Лучше учить не один глагол, а сразу фразу:
- Jak się nazywasz? – Как тебя зовут?
- Nazywam się Anna. – Меня зовут Анна.
- Uczę się polskiego. – Я учу польский.
- Muszę się uczyć. – Мне нужно учиться.
- Boję się mówić po polsku. – Я боюсь говорить по-польски.
- Nie martw się. – Не переживай.
- Denerwuję się. – Я нервничаю.
- Czuję się dobrze. – Я чувствую себя хорошо.
- Jak się czujesz? – Как ты себя чувствуешь?
- Spieszę się do pracy. – Я спешу на работу.
- Zastanawiam się nad tym. – Я думаю об этом.
- Cieszę się, że cię widzę. – Я рад(а) тебя видеть.
- Zgadzam się z tobą. – Я согласен с тобой.
- Nie zgadzam się. – Я не согласен.
- Spotykamy się jutro. – Мы встречаемся завтра.
- Umówmy się na jutro. – Давай договоримся на завтра.
- Przygotowuję się do rozmowy. – Я готовлюсь к разговору.
- Skup się. – Сосредоточься.
- Myliłem się. – Я ошибался.
- Nie spiesz się. – Не спеши.