Lekcja 98. Hanna Zdzitowiecka Bursztynowa korona / 285

Czy potrafię uważnie słuchać?

ksizka 285 - 289

Zadanie 1

Wysłuchaj legendy czytanej przez nauczyciela. W trakcie słuchania notuj w zeszycie informacje potrzebne do udzielenia odpowiedzi na poniższe pytania.

  1. Z jakim regionem Polski jest związana legenda „Bursztynowa korona”?
  2. Kiedy się rozgrywały ukazane wydarzenia?
  3. Kim był Mikołajek?
  4. Kim była dziewczyna, którą okradł Mikołajek?
  5. Kim był sędzia Mikołajka?
  6. W jaki sposób stornia (mała flądra) i jaskółka pomogły chłopcu uniknąć najsroższej kary?
  7. W jaki sposób chłopiec został ukarany?
  1. Region Kaszuby.
  2. Akcja rozgrywa się nad wybrzeżem morza.
  3. Mikołajek był chłopcem.
  4. Dziewczyna była Panną Wodną, córą króla Bałtyku.
  5. Sędzia Mikołajka był Królem Bałtyku.
  6. Mała flądra wstawiła się za Mikołajkiem, mówiąc, że jej pomógł podczas burzy i wrzucił ją do wody, pomógł też muszce.
285
286
287
288
288
Słownictwo

psotnik — проказник, шалун

Osoba, która robi psikusy i sprawia kłopoty.

Przykład:

Mikołajek był znanym psotnikiem.

Миколайек был известным шалуном.

urwis — сорванец

Niegrzeczne, ale często sympatyczne dziecko.

Przykład:

Ten urwis ciągle wpada w kłopoty.

Этот сорванец постоянно попадает в неприятности.

wydma — дюна

Piaszczyste wzniesienie tworzone przez wiatr.

Przykład:

Chłopiec biegł po wysokiej wydmie.

Мальчик бежал по высокой дюне.

bursztyn — янтарь

Kopalna żywica drzew, często znajdowana nad morzem.

Przykład:

Na plaży znalazłem piękny bursztyn.

На пляже я нашёл красивый янтарь.

sieci — сети (рыболовные)

Narzędzie do łowienia ryb.

Przykład:

Rybacy wyciągali sieci z morza.

Рыбаки вытаскивали сети из моря.

porośnięty — покрытый (растениями)

Pokryty roślinnością.

Przykład:

Wydma była porośnięta trawą.

Дюна была покрыта травой.

szum — шум

Dźwięk wydawany przez wiatr, wodę lub drzewa.

Przykład:

Słyszał szum morza.

Он слышал шум моря.

fala — волна

Ruch wody na powierzchni morza.

Przykład:

Wysokie fale uderzały o brzeg.

Высокие волны ударялись о берег.

władca — правитель

Osoba rządząca krajem lub krainą.

Przykład:

Król był władcą Bałtyku.

Король был правителем Балтики.

błagać — умолять

Prosić bardzo usilnie.

Przykład:

Chłopiec błagał o pomoc.

Мальчик умолял о помощи.

litość — жалость, милосердие

Uczucie współczucia dla kogoś.

Przykład:

Król okazał mu litość.

Король проявил к нему милосердие.

burza — буря

Silne zjawisko pogodowe z wiatrem i deszczem.

Przykład:

Podczas burzy fale były ogromne.

Во время бури волны были огромные.

rozszalały — разбушевавшийся

Bardzo silny i gwałtowny.

Przykład:

Rozszalałe morze było niebezpieczne.

Разбушевавшееся море было опасным.

ukarany — наказанный

Ten, kto otrzymał karę.

Przykład:

Chłopiec został ukarany.

Мальчик был наказан.

psotnik — проказник, шалун

Osoba, która robi psikusy i sprawia kłopoty.

Przykład:

Mikołajek był znanym psotnikiem.

Миколайек был известным шалуном.

smyrgnąć — быстро ускользнуть, юркнуть

Szybko się oddalić, uciec.

Przykład:

Chłopiec smyrgnął za wydmę.

Мальчик быстро юркнул за дюну.

morszczyn — морская водоросль

Rodzaj glonu morskiego.

Przykład:

Na brzegu leżał morszczyn.

На берегу лежали водоросли.

omułek — мидия

Małż morski o ciemnej muszli.

Przykład:

Zebrali omułki na kolację.

Они собрали мидии на ужин.

zza pazuchy — из-под одежды

Spod ubrania, blisko ciała.

Przykład:

Wyciągnął coś zza pazuchy.

Он достал что-то из-под одежды.

chełbia — медуза

Rodzaj meduzy żyjącej w morzu.

Przykład:

W wodzie pływała chełbia.

В воде плавала медуза.

stornia — камбала

Gatunek płaskiej ryby morskiej.

Przykład:

Rybak złowił stornie.

Рыбак поймал камбалу.

szmaragdowe — изумрудный

Intensywnie zielony kolor.

Przykład:

Morze miało szmaragdowe barwy.

Море имело изумрудный цвет.

Bursztynowa korona
Zadanie 1, str 288

Uporządkuj punkty planu legendy

  • Przedstawienie Mikołajka.
  • Kradzież bursztynowej korony.
  • Wyliczenie win Mikołajka.
  • Czesanie dziewczyny przez fale.
  • Ucieczka na wydmy w celu uniknięcia pracy.
  • Pogoń wiatru za złodziejem.
  • Zobaczenie Panny Wodnej.
  • Praca mieszkańców wioski.
  • Rozmowa króla Bałtyku ze stornią i z jaskółką.
  • Zamiana Mikołajka w roślinę.
  • Błaganie o litość władcy Bałtyku.

Rozwiązanie
  1. Przedstawienie Mikołajka.
  2. Praca mieszkańców wioski.
  3. Ucieczka na wydmy w celu uniknięcia pracy.
  4. Zobaczenie Panny Wodnej.
  5. Czesanie dziewczyny przez fale.
  6. Kradzież bursztynowej korony.
  7. Pogoń wiatru za złodziejem.
  8. Rozmowa króla Bałtyku ze stornią i z jaskółką.
  9. Wyliczenie win Mikołajka.
  10. Błaganie o litość władcy Bałtyku.
  11. Zamiana Mikołajka w roślinę.
Zadanie 2 - Przyjrzyj się zdjęciom i na podstawie tekstu uzupełnij informacje.
288_1
  • Morze to zbiornik wodny będący częś cią oceanu, oddzieloną od niego na przykład brzegami kontynentu, wyspami; żyją w nim między innymi ryby, meduzy.

    Wedlug Legendy mieszkają tam postaci fantastyczne, takie jak ...

  • Fale to ruch cząstek wody wywołany głównie przez działanie wiatru.

    Wedlug Legendy fale są ... i mają niezwykle wlaściwości, takie jak ...

  • Mikołajek nadmorski to roślina chroniona, występująca na wydmach nadmorskich przede wszystkim Zatoki Gdańskiej.

    Wedlug Legendy jest to ..., który zostal zamieniony przez ...

  • Według legendy mieszkają tam postaci fantastyczne, takie jak Król Bałtyku, Panna wodna.
  • Według legendy fale są groźne i mają niezwykle właściwości, takie jak mówienie.
  • Według legendy to chłopiec Mikołajek, który został przemieniony w zieloną roślinę zwaną Mikołajkiem nadmorskimi.
Zadanie 3

Wybierz zasady postępowania w życiu, które zostały zawarte w legendzie. Uzasadnij swój wybór.

Выбери жизненные правила (мораль), которые есть в легенде, и объясни почему

👉 Нужно:

1. выбрать те, которые подходят к тексту

2. написать объяснение (2–4 предложения)

🔍 Смысл легенды

Миколайек:

  • ленился
  • вредил людям
  • украл корону ❌
  • не жалел других ❌

👉 в итоге был наказан

НО: он иногда помогал (рыбе, ласточке) ✅ → это его спасло

✅ Правильные варианты
  • ✔ Należy pomagać słabszym i nie wolno ich krzywdzić - (он мучил животных → это плохо, но помощь его спасла)
  • ✔ Nie wolno wyciągać ręki po cudze rzeczy - (он украл корону → получил наказание)

W legendzie pokazano, że nie wolno kraść i trzeba pomagać innym. Mikołajek ukradł koronę i został ukarany, ale dobre uczynki uratowały mu życie.

❌ Что НЕ очень подходит
  • marzenia ❌ (это не про мечты)
  • posłuszeństwo ❌ (не главная мысль)
  • kłótnia ❌ (там нет конфликта людей)
Zadanie 4

Uzupełnij w zeszycie tekst zgodnie z treścią wysłuchanego utworu. Użyj co najmniej pięciu zdań.

👉 У тебя есть:

👉 Нужно: дописать середину истории (что произошло между ними) и минимум 5 предложений

🧠 Что должно быть во 2 абзаце

Вот логика событий:

  1. Он увидел Pannę Wodną
  2. У неё была bursztynowa korona
  3. Фале чесали её волосы
  4. Он украл корону
  5. Началась погоня (fale + wiatr)

Mikołajek zobaczył Pannę Wodną siedzącą nad morzem. Miała na głowie piękną bursztynową koronę. Fale czesały jej długie, szmaragdowe włosy. Chłopiec bardzo chciał zdobyć koronę, więc ukradł ją i zaczął uciekać. Panna Wodna kazała falom i wiatrowi gonić złodzieja.

albo

Mikołajek zobaczył nad morzem piękną Pannę Wodną. Miała ona na głowie bursztynową koronę. Fale czesały jej długie, zielone włosy i śpiewały. Chłopiec zachwycił się koroną i postanowił ją ukraść. Kiedy to zrobił, zaczął uciekać, a Panna Wodna kazała falom i wiatrowi go ścigać.

⬅ Powrót do wszystkich lekcji