Lekcja 90 – „Kałużyści” – Danuta Wawiłow

ksizka 258 - 259

×

Кто и кого изображает во дворе? (Данута Вавилов «Лужисты»)

ЦЕЛИ, ВЫТЕКАЮЩИЕ ИЗ УЧЕБНОЙ ПРОГРАММЫ

Литературное и культурное образование:

Выделяет поэтические образы в поэзии.

Распознаёт художественный вымысел.

Характеризует лирического героя в прочитанных произведениях.

Определяет тему и проблематику произведения.

Понимает специфику текстов культуры, относящихся к литературе.

Языковое образование:

Определяет отправителя и получателя высказывания.

ПЛАН РАБОТЫ НА УРОКЕ
  1. Заполнение схем, связанных с ситуациями на дворе.
  2. Знакомство с произведением Дануты Вавилов «Лужицы».
  3. Анализ элементов художественного мира произведения: героев и ситуации, в которой они представлены.
  4. Интерпретация высказывания говорящего.
  5. Определение автора произведения, говорящего и героев.
Czytamy wiersz

Kałużyści

Danuta Wawiłow

Już od rana na podwórzu,
wśród patyków i wśród liści,
przykucnęli nad kałużą
pracowici kałużyści.

Wygrzebują brud z kałuży,
niech kałuża będzie czysta!
Pełne ręce ma roboty
każdy dzielny kałużysta!

Rękawiczką i chusteczką
dwóch błociśców chodnik czyści.
Obrzucają się szyszkami
bardzo dzielni szyszkowiści.

Dwie kociśki pod ławeczką
cukierkami karmią kota...

Świątek, piątek czy niedziela,
na podwórku wrze robota!

lekcja34_1
O czym jest wiersz?

Ten wiersz opowiada o dzieciach, które bawią się na podwórku po deszczu.

Autor opisuje zabawę tak, jakby była bardzo ważną pracą.

В этом стихотворении дети играют во дворе после дождя. Автор шутливо описывает игру как серьёзную работу.

Słowa z tekstu
×

podwórko — двор

Dzieci bawią się na podwórku.

Дети играют во дворе.

kałuża — лужа

Po deszczu na drodze są kałuże.

После дождя на дороге лужи.

patyk — палка, ветка

Chłopiec znalazł patyk w lesie.

Мальчик нашёл палку в лесу.

liść — лист

Jesienią liście spadają z drzew.

Осенью листья падают с деревьев.

szyszka — шишка

Dzieci rzucają się szyszkami.

Дети бросаются шишками.

karmić — кормить

Dziewczynka karmi kota.

Девочка кормит кота.

Śmieszne słowa w wierszu

Autor tworzy nowe słowa, żeby było zabawnie.

kałużyści – dzieci, które bawią się w kałuży

błociści – dzieci ubrudzone błotem

szyszkowiści – dzieci rzucające się szyszkami

Это шутливые слова, придуманные автором.

Czy rozumiesz tekst?

1. Gdzie bawią się dzieci?

A. w szkole
B. na podwórku
C. w domu

2. Co robią kałużyści?

A. czyszczą kałużę
B. jedzą obiad
C. śpią

3. Czym rzucają się dzieci?

A. piłką
B. kamieniami
C. szyszkami
Wyjaśnij znaczenie

Dokończ zdania.

Kałużyści to dzieci, które __________________________

Szyszkowiści to dzieci, które ________________________

Błociści to dzieci, które ____________________________

Kałużyści to dzieci, które bawią się w kałuży.

Szyszkowiści to dzieci, które rzucają się szyszkami.

Błociści to dzieci ubrudzone błotem.

📖 Zadanie 2 (z podręcznika)

Ustalcie, co wiemy o bohaterach utworu.

a) Wyjaśnijcie, co oznaczają podane nazwy.

Kałużyści to ci, którzy __________________________

Szyszkowiści to ci, którzy ________________________

Błociści to ci, którzy ____________________________

Kociśki to te, które ______________________________

Kałużyści – dzieci bawiące się przy kałuży.

Szyszkowiści – dzieci rzucające się szyszkami.

Błociści – dzieci ubrudzone błotem.

Kociśki – dziewczynki karmiące kota.

📖 Zadanie 2b (z podręcznika)

Podajcie wyrazy, którymi zostali określeni bohaterowie zabaw w wierszu.

kałużyści (jacy?) ______________________

kałużysta (jaki?) ______________________

szyszkowiści (jacy?) ___________________

kałużyści – pracowici

kałużysta – dzielny

szyszkowiści – dzielni

📖 Zadanie 2c (z podręcznika)

Wyjaśnijcie, po co pracują kałużyści lub błociści.

_________________________________________

_________________________________________

Kałużyści pracują, żeby oczyścić kałużę z brudu.

Błociści czyszczą chodnik rękawiczką i chusteczką.

📖 Zadanie 3 (z podręcznika)

Napisz w 2–3 zdaniach, jak opisane zajęcia są traktowane przez bohaterów wiersza, a jak przez osobę, która opowiada o wydarzeniach na podwórku.

Użyj słów:

×
🟡 żartobliwie — шутливо, в шутку

👉 Когда говоришь несерьёзно, с юмором

📌 Пример:

Powiedział to żartobliwie. - Он сказал это шутливо.

💡 Часто это не прямой юмор, а лёгкая подколка или игра слов.

🟡 z humorem — с юмором

👉 Говоришь весело, с хорошим настроением

📌 Пример:

Opowiada historię z humorem. - Он рассказывает историю с юмором.

💡 Это мягче, чем „żartobliwie” — просто приятный, весёлый тон.

🟡 z przymrużeniem oka — с иронией / «подмигивая»

👉 Не буквально, с намёком, немного несерьёзно

📌 Пример:

Trzeba to traktować z przymrużeniem oka. - К этому нужно относиться с иронией.

💡 Часто значит: «не воспринимай слишком серьёзно».

🔵 poważnie — серьёзно

👉 Без шуток, официально или строго

📌 Пример:

Mówię poważnie. - Я говорю серьёзно.

💡 Может звучать строго или даже немного холодно.

🔵 serio — серьёзно (разговорное)

👉 То же, что „poważnie”, но более разговорное

📌 Пример:

Serio? Naprawdę tak było? - Серьёзно? Правда так было?

💡 Часто используется как реакция — удивление или недоверие.

⚡ Быстрое сравнение:

  • 😄 żartobliwie → шутка
  • 😄 z humorem → весело
  • 😉 z przymrużeniem oka → ирония
  • 😐 poważnie → серьёзно
  • 😲 serio → «правда?!»

_________________________________________

_________________________________________

_________________________________________

Bohaterowie traktują swoje zajęcia bardzo poważnie.

Natomiast osoba opowiadająca opisuje je żartobliwie i z humorem.

📖 Zadanie 4 (z podręcznika)
×

Задание 4.

Распознавание и определение говорящего лица в произведении — одна из самых сложных умений в начальной школе. Важно донести до учеников (что наглядно показано на схеме), что автор находится вне мира, который он изображает.

Схему можно заполнить вместе на доске или самостоятельно после распечатки.

🧩 Что нужно сделать в задании

1. Найти три роли:

Тебе нужно определить в тексте (и по картинке):

автора (кто написал)

говорящего (osoba mówiąca) — кто «рассказывает» в тексте

героев — кто действует в сюжете

🔍 По пунктам:

a) 👉 Просто прочитать информацию об авторе (Данута Вавилов — это и есть автор)

b) 👉 Посмотреть на картинку и понять:

Кто есть кто:

  • 👩 слева (женщина) → автор
  • 👨 в центре (мужчина) → говорящий / рассказчик
  • 👧👦 справа (дети) → герои
🧠 Главная идея задания

👉 Автор ≠ рассказчик ≠ герои

  • Автор — реальный человек (вне текста)
  • Говорящий — «голос» внутри текста
  • Герои — персонажи, о которых рассказывают

Rozpoznaj w utworze „Kałużyści” osobę mówiącą i bohaterów. Wskaż autora utworu.

Autor utworu: ______________________

Osoba mówiąca: ____________________

Bohaterowie: ______________________

Autor: Danuta Wawiłow

Osoba mówiąca: narrator opisujący wydarzenia na podwórku

Bohaterowie: dzieci bawiące się przy kałuży

Mówienie - Opowiedz

Powiedz, co robią dzieci na podwórku.

Użyj słów:

kałuża
patyk
liście
szyszki
kot

Na początku ______________________________

Potem __________________________________

Na końcu _________________________________

Na początku dzieci bawią się przy kałuży.

Potem czyszczą kałużę patykami i liśćmi.

Na końcu rzucają się szyszkami i karmią kota.

⬅ Powrót do wszystkich lekcji