Lekcja 82 – „Baza” – Maria Kowalewska / 241

ksizka 241 - 244

×

ЦЕЛИ, ВЫТЕКАЮЩИЕ ИЗ УЧЕБНОЙ ПРОГРАММЫ

Литературное и культурное образование:

Характеризует героев в прочитанных произведениях (I.1.9). Называет впечатления, которые вызывает у него прочитанный текст (I.1.14). Отделяет важную информацию от второстепенной (программа «Между нами»).

Создание высказываний:

Создаёт логичное, семантически полное и упорядоченное высказывание, используя соответствующую жанру композицию и графическое оформление (III.1.3).

Знает правила построения абзацев и понимает их роль в создании целостного высказывания (III.1.4).

Создаёт связные высказывания в следующих жанрах: диалог, описание (III.2.1).

ПЛАН РАБОТЫ НА УРОКЕ

Чтение высказывания, предшествующего стихам, а также поэтических произведений.
Беседа о впечатлениях после чтения.
Работа в группах. Заполнение анкеты и составление диалога.
Презентация групповых работ.
Подготовка к написанию презентации о любимом животном.

ПРИМЕЧАНИЯ К УРОКУ

Можно попросить учеников принести на урок фотографии своих собак или любимых животных и кратко представить своих питомцев.

Главной целью урока является совершенствование умения описывать собаку — героя поэтического произведения, а также любимое животное.

Zadanie wstępne

Odpowiedz na pytania:

Czy masz swoje tajne miejsce do zabawy?
Gdzie dzieci mogą zrobić bazę?
Dlaczego dzieci lubią mieć swoje sekretne miejsce?

Tekst do czytania

×

Baza

Maria Kowalewska

W opowiadaniu „Po nitce do kłębka" przedstawiono przygody Marcina i jego kolegów. Bohaterowie, zrzeszenł w tajnym związku, zamierzają chronić leśne zwierzęta i tropić ludzi, którzy nielegalnie na nie poluja.

str 241

Grześ i Mikołaj niby tacy pomysłowi, a bazę kto znalazł? Nie oni, tylko ja! Na zebraniu poprositem o głos: [...]

– Wiecie, gdzie mieszka moja ciocia?

Spytałem tylko tak, bo w Wąwoźnicy każdy zna biały domek mojej cioci przytulony do Góry Klasztornej. Domek stoi w ogródku pelnym kwiatów. Wąskie ścieżki biegną wężykami wśród kolorowych grządek. I każdy, kto tam tędy przechodzi, musi zatrzymać się, żeby popatrzeć. A ilu malarzy rozstawia tam swoje sztalugi i maluje domek, ogródek i klasztor na górze! Nic dziwnego, że moja ciocia tak drze nosa i uważa swój ogródek za ósmy cud świata.

Co z tego, że wiemy? - zniecierpliwił się Grześ. - I tak nam ciocia nie odda swojego domku na bazę.

Domku nie, ale piwnicę może da. Zimą jest tam węgiel, ale teraz pozostało go już niewiele, tycia kupka w kącie. Można ją przykryć i do jesieni spokój. A miejsca dużo i nikt tam nas nie wytropi.

-Gdzie jest ta piwnica? Pod domkiem? - spytał Mikołaj.

- Coś ty! Wcale nie pod domkiem! Między domkiem a Górą Klasztorną, wkopana w samą górę - wyjaśniłem. - Ma porządne drzwi, zamykane na kłódkę. Wejście z ogródka, domek je zasłania, więc z ulicy nie widać, kto wchodzi.

- Czy tylko ciocia zechce? - rozważał Grześ.

str 242

Zechce! Ja ją namówię - obiecałem, chociaż wcale nie byłem pewny.

- Chodźmy! Trzeba zobaczyć.

Zaprowadziłem chłopaków pod domek. Cioci na szczęście nie było. Każdy kolejno wchodził i oglądał. Kiedy potem spotkaliśmy się na ulicy, Grześ walnął mnie serdecznie w kark.

- Dobra jest! Obejrzałem, wszedłem tam nawet, bo byla otwarta. Teraz namawiaj ciocię

- Muszę trafić na jej dobry humor - uprzedziłem [...].

Ciocia-wyzyskiwacz

Niełatwa rzecz trafić na dobry humor mojej cioci.

Raz poszedłem, ale nawet nie wspomniałem o piwnicy, bo ciocia piekła ciasto, które oklapło i zrobił się nie wiadomo czemu zakalec. Drożdże były złe czy co?

Na drugi dzień ciasta nie piekła, ale miała wielkie pranie, a wtedy humor bywa najgorszy. Poszedłem więc do cioci po raz trzeci. Już z a samo chodzenie lizak mi się należał. Była w niezłym humorze, bo chytrze zacząłem wychwalać jej ogródek. A zaraz potem palnąłem, o co chodzi. Ciocia najpierw bardzo się zlękła.

- Chcesz mi sprowadzić do ogródka bandę chuliganów?!

Obraziłem się.

- To nie chuligani, tylko moi koledzy, bardzo porządni chłopcy! I dobrze siẹ uczą!

Ciocia trochę pomyślała i powiada:

- Dobrze. Zgadzam się. Wynajmę wam piwnicę na całe lato...

Już chciałem skoczyć do góry z radości, kiedy ciocia dokończyła:

- ..ale pod warunkiem, że odpracujecie komorne. Przez lato będziecie podlewać kwiaty w ogródku.

I ja, taki wariat, zgodziłem się! [...]

Wprost od cioci popędziłem do Grzesia i zażądałem zwołania Nadzwyczaj nego Walnego Zebrania. Grześ zgodził się natychmiast, bo był strasznie ciekaw, a ja mu nic nie chciałem powiedzieć w cztery oczy.

Kiedy wreszcie na zebraniu wszystko im powiedziałem, wódz najpierw strasznie się oburzył:

- Chytra jest ta twoja ciocia! Chce mieć w lecie darmowych podlewaczy!

- Zależy, jakie będzie lato - wtrącił rozsądnie Mikołaj. - Jeżeli mokre, to wygraliśmy. My sobie siedzimy w bazie, a tam deszczyk kapie i za nas pracuje.

- A jeżeli lato będzie suche? - spytał Jacek-Pytek.

str 243

To leżymy! Zamiast biegać po wąwozach, niszczyć sidła i tropić kłusowników, trzeba będzie całymi dniami podlewać ogródek! - westchnął Grześ. Wszyscy jednak przyznali, że innej rady nie ma i trzeba przyjąć twarde warunki cioci.

- Twoja ciocia to zwyczajny wyzyskiwacz! - powiedział na zakończenie Mikołaj.

Zaraz po zebraniu pobieglem do cioci z zapytaniem:

- Kiedy możemy wprowadzić się do bazy?

- Choćby zaraz.

Już następnego dnia zajęliśmy piwnicę. Zamietliśmy ją porządnie. Ustawiliśmy pośrodku stół zrobiony z kilku cegieł i szerokiej deski. Z mniej szych cegieł i długich desek były ławy. A kiedy zamknęliśmy drzwi, to się zrobiło zupełnie ciemno i trzeba było zaświecić latarkę elektryczną. Wtedy było przyjemnie).

Bardzo cieszyliśmy się z bazy. Ale kiedy już mieliśmy wyruszyć do „Naszego Wąwozu", ciocia zawołała z ganku:

- Dokąd to? Kwiaty niepodlane!

Co było robić? W nie najlepszych humorach poszliśmy podlewać ciociny ogródek.

Fragment książki Po nitce do klębka

Słowniczek

Sprawdź czy rozumiesz tekst

1. Gdzie chłopcy chcieli zrobić bazę?

w lesie

w piwnicy cioci

na strychu

2. Dlaczego piwnica była dobra na bazę?

bo była ciepła

bo była duża

bo nikt tam ich nie znajdzie

Zadanie 1

Przeprowadźcie rozmowę na temat tego, jak chłopcy uzyskali miejsce na wykonanie bazy. Skorzystajcie z odpowiedzi na poniższe pytania.

Dlaczego Marcin podjął decyzję o rozmowie ze swoją ciocią?
W którym momencie chciał rozpocząć konwersację?
W jaki sposób Marcin zażegnał obawy swojej cioci?
Od czego ciocia Marcina uzależniła swoją decyzję?
Jaka była reakcja kolegów na warunki cioci, przed podjęciem przez nich decyzji?

Przykładowe rozwiązanie:

Marcin podjął decyzję, by porozmawiać z ciocią, bo miała dobry humor, a zależało mu na tym, żeby z jej piwnicy zrobić bazę. Marcin przekonał ciocię, że jego koledzy są porządni i dobrze się uczą. Ciocia się zgodziła na zrobienie bazy pod warunkiem, że chłopcy będą podlewać jej kwiaty. Koledzy Marcina nie byli za bardzo zadowoleni z ultimatum, ale się zgodzili, ponieważ zależało im na bazie.

Ułóż wydarzenia

Marcin rozmawia z ciocią
Chłopcy szukają miejsca na bazę
Ciocia zgadza się na bazę
Chłopcy przygotowują bazę

Zadanie 2

Korzystając z wyrażeń, powiedzcie, co sprawiło, że chłopcy zastanawiali się, czy zgodzić się na warunki cioci.

być odpowiedzialnym - быть ответственным (Человек, который отвечает за свои действия.)

Przykłady:
- Trzeba być odpowiedzialnym za swoje decyzje.
- Odpowiedzialny człowiek dotrzymuje obietnic.
liczyć się z konsekwencjami - считаться с последствиями (Понимать, что каждое действие имеет последствия.)

Przykłady:
- Musisz liczyć się z konsekwencjami swoich decyzji.
- Jeśli coś zrobisz, będą konsekwencje.
dotrzymywać obietnic - держать обещания (Делать то, что пообещал.)

Przykłady:
- Dobry przyjaciel dotrzymuje obietnic.
- Obiecałem i dotrzymałem obietnicy.
dotrzymać danego słowa - сдержать своё слово (Выполнить обещание.)

Przykłady:
- Zawsze dotrzymuję danego słowa.
- On dotrzymał słowa i pomógł kolegom.
spełnić warunki - выполнить условия (Сделать всё, что было оговорено.)

Przykłady:
- Musimy spełnić warunki umowy.
- Jeśli spełnisz warunki, możesz zostać w bazie.
zapracować na coś - заслужить что-то трудом (Получить что-то благодаря своим усилиям.)

Przykłady:
- Trzeba zapracować na zaufanie.
- Oni zapracowali na swoją nagrodę.
podjąć zobowiązanie - взять на себя обязательство (Пообещать что-то сделать.)

Przykłady:
- Podjął zobowiązanie pomocy kolegom.
- Jeśli coś obiecasz, to jest zobowiązanie.
wywiązać się z umowy - выполнить договор (Сделать всё, что было обещано в договорённости.)

Przykłady:
- Musimy wywiązać się z umowy.
- Oni wywiązali się z obietnicy.
przeanalizować warunki umowy - проанализировать условия договора (Внимательно подумать, какие условия есть.)

Przykłady:
- Najpierw trzeba przeanalizować warunki.
- Oni analizowali warunki umowy.
podjąć przemyślaną decyzję - принять обдуманное решение (Решение, которое принято после размышлений.)

Przykłady:
- Musimy podjąć przemyślaną decyzję.
- Nie podejmuj decyzji zbyt szybko.

Przykładowe rozwiązanie:

Chłopcy bardzo chcieli mieć w lecie bazę w piwnicy cioci. Po wspólnym przeanalizowaniu warunków, jakie ciocia wyznaczyła, doszli do wniosku, że są w stanie je spełnić. Wiedzieli, że potrafią dotrzymać obietnicy i mieli nadzieję, że lato może być deszczowe.

Zadanie 3

Перед индивидуальной работой учеников стоит проанализировать схему высказывания. Следует обратить особое внимание на элементы, которые нужно дополнить. В первом абзаце это фрагмент, являющийся одновременно главным событием, во втором — средняя часть абзаца, в третьем и пятом — целые абзацы. Задание прежде всего развивает умение создавать высказывания с правильной композицией (вступление, основная часть, заключение), формирует навык написания связных текстов и даёт более слабым ученикам возможность добиться успеха.

Схему можно заполнить вместе на доске, а также она доступна для распечатки ученикам.

Przykładowe rozwiązanie:

1. Na jaki pomysł wpadł Marcin? Marcin wpadł na pomysł, że zrobią bazę ze swoimi kolegami w domu jego cioci, jednak wiedział, że to nie będzie takie proste.

2. Jak zareagowała ciocia? Ciocia najpierw zareagowała nerwowo na propozycję Marcina, bojąc się, że jego koledzy są chuliganami. Jednak Marcin ją przekonał, a ona zgodziła się w zamian za to, że będą podlewać jej kwiaty.

3. Jak przebiegła rozmowa chłopców i co zdecydowali? Koledzy Marcina początkowo nie byli zadowoleni, mieli burzliwą rozmowę — zastanawiając się nad wszystkimi argumentami za i przeciw.

4. Jak chłopcy przygotowali bazę? Chłopcy zabrali się za sprzątanie bazy, na środku ustawili stół i ławy. Z latarki elektrycznej zrobili lampkę.

фразы для разговора, когда нужно попросить что-то одолжить и договориться об условиях

Zainscenizujcie w parach rozmowę, w której jedna osoba przekonuje drugą do pożyczenia jej na przykład roweru, hulajnogi, piłki. Wykorzystajcie wybrane sformułowania z ramki.

Jeśli nie masz nic przeciwko temu, to chciałabym / chciałbym pożyczyć - Если ты не против, я хотел(а) бы одолжить… (Используется, когда вежливо просишь что-то.)

Przykłady:
- Jeśli nie masz nic przeciwko temu, chciałbym pożyczyć twoją piłkę.
- Jeśli nie masz nic przeciwko temu, chciałabym pożyczyć rower.
Proszę, ponieważ… - Пожалуйста, потому что… (Объяснение причины просьбы.)

Przykłady:
- Proszę, ponieważ zapomniałem swojej książki.
- Proszę, ponieważ bardzo tego potrzebuję.
Zależy mi na tym, gdyż… - Это важно для меня, потому что… (Показывает, что это действительно важно.)

Przykłady:
- Zależy mi na tym, gdyż muszę zrobić zadanie.
- Zależy mi na tym, ponieważ obiecałem nauczycielowi.
Dobrze, ale… - Хорошо, но… (Согласие с условием.)

Przykłady:
- Dobrze, ale oddaj jutro.
- Dobrze, ale uważaj na rower.
Zgodzę się pod warunkiem, że… - Я соглашусь при условии, что… (Согласие, если выполняется условие.)

Przykłady:
- Zgodzę się pod warunkiem, że oddasz piłkę wieczorem.
- Zgodzę się pod warunkiem, że będziesz ostrożny.
Spełnię twoją prośbę, jednak… - Я выполню твою просьбу, однако… (Согласие с небольшим ограничением.)

Przykłady:
- Spełnię twoją prośbę, jednak oddaj rower przed wieczorem.
- Spełnię twoją prośbę, jednak uważaj.
Nie widzę przeszkód, jeśli ty… - Я не вижу проблемы, если ты… (Разрешение при условии.)

Przykłady:
- Nie widzę przeszkód, jeśli ty oddasz książkę jutro.
- Nie widzę przeszkód, jeśli będziesz uważać.
Oczywiście, proszę jednak, byś… - Конечно, но прошу, чтобы ты… (Вежливое согласие + просьба.)

Przykłady:
- Oczywiście, proszę jednak, byś oddał piłkę dziś wieczorem.
- Oczywiście, proszę jednak, byś uważał.

Przykładowe rozwiązanie:

- Cześć, chciałabym pożyczyć od Ciebie hulajnogę.

- No nie wiem, boję się, że mi ją zepsujesz.

- Proszę, moja została u babci, ale możesz być pewna, że gdybym ją zepsuła, to ci ją odkupię.

- Dobrze, zgodzę się pod warunkiem, że oddasz mi ją wieczorem.

- Oczywiście, dziękuję.