Liliana Bardijewska
Uwaga: Nowi!
Od chwili gdy wyszli zza rogu, Ulica patrzyła tylko na nich. Było ich czworo. Dwójka Dorosłych, pies i ten czwarty. Jemu to właśnie cała Ulica przyglądała się z rosnącą podejrzliwością. Tacy są najgorsi. Szedł z ponurą miną, szurając nogami i kopiąc kamień.
Na oko: dziesięć–dwanaście lat, niesforna jasna czupryna, piegowaty nos, poobijane kolana. Jednym słowem – Chłopak. A taki dużo potrafi. Wygląda, jakby do trzech nie umiał liczyć, a potem w ruch idą mazaki, spraye, gwoździe, kamienie, proce. Szyby aż jęknęły na samą myśl, a ściany gwałtownie pobladły.
Chociaż była także i pewna okoliczność pocieszająca. Okulary! Na piegowatym nosie Chłopaka huśtały się okulary. A każdy okularnik dobrze zna kruchość szkła!
Szyby nieco się uspokoiły, ale nie na długo… Cała Ulica wpatrywała się w jego rękę zanurzoną głęboko w plecaku. W napięciu czekała, co też się z niego wyłoni.
Aż tu nagle… lornetka! Chłopak wyciągnął lornetkę i zaczął lornetować okolicę — dom po domu, dach po dachu, gzyms po gzymsie.
Ulica odetchnęła, a nawet spojrzała na niego życzliwiej. Jak wszystkie ulice lubiła być podziwiana, choć może kilka detali wolałaby ukryć przed postronnym okiem.
Tymczasem Dorośli rozłożyli mapę, a właściwie plan, i zaczęli go szczegółowo studiować.
— A więc to nie przypadkowi przechodnie! Nareszcie turyści! — ucieszyła się Ulica, która leżała na uboczu od centrum i niekiedy czuła się nieco zapomniana.
Pies węszył wokoło, laskocząc swoim wścibskim nosem brukową jezdnię, granitowe krawężniki, kamienne bramy, klatki schodowe i podwórka. I raz po raz ginął z oczu pozostałej trójce.
— Cezar! Cezar! — wołał wtedy Chłopak, a pies z ociąganiem wyłaniał się z kolejnej bramy, by za chwilę znów gdzieś zniknąć, zwabiony nowym zapachem.
Jeśli lepiej im się przyjrzeć, nie wyglądali groźnie, ale było w nich coś zastanawiającego.
Ale tak! Jest ich czworo, a żadne nie ma aparatu fotograficznego, nie mówiąc już o kamerze!
Ulica spojrzała na nich z wyrzutem, poczuła się rozczarowana.
A gdzie pamiątkowe zdjęcia na tle? Gdzie fotografie do rodzinnego albumu, które przez pokolenia będzie się pokazywać wnukom i prawnukom?
Po co więc tu przyszli? Po co im plan i lornetka? Czyżby goście z wizytą?
A gdzie kwiaty, gdzie bombonierka i pudełko ciastek przewiązane kolorowym sznurkiem? Ani turyści, ani goście…
A więc kto? Ulica znów poczuła niepokój.
— Od biedy może być ten — mruknął wreszcie Chłopak, wskazując głową dwupiętrowy dom ze spiczastą mansardą.
Dom aż zjeżył się od komina po czubek rynny.
Co znaczy: „od biedy”?!
— Może być?!! Wstrętny piegowaty okularnik!!
Reszta Ulicy też poczuła się urażona: dom jak dom, stara kamienica, tynk się sypie, dachówki lecą jak liście, belkowania na frontonie zgryzione przez korniki — są tu nowsze i ładniejsze!
— Rzeczywiście, ładny ten pruski mur — Dorosły kiwnął głową z nosem w mapie i jakichś papierkach.
— Tu jest parzysta strona, to będzie gdzieś tam — dodał, wskazując przeciwną stronę Ulicy.
Parzysta strona wyczuła w jego głosie groźbę. Nie było czasu do stracenia.
Całą Ulicę wypełniło dudnienie zatrzaskiwanych bram i szczęk zamykanych okiennic. Była gotowa do odparcia wroga.
— Ale fajnie! — docenił przeciwnika Chłopak, a pies ostrzegawczo warknął.
— Pospieszmy się. Chyba zbliża się burza — powiedziała Dorosła, której nagle jakby udzielił się niepokój Ulicy.
— Numer ósmy musi być tutaj — orzekł Dorosły, zatrzymując się przed pokaźną bramą po słonecznej stronie.
Słysząc to, brama tylko drwiąco skrzypnęła.
Ten, kto sądził, że numer ósmy znajduje się między szóstką a dziesiątką, nie znał Ulicy!
spray — аэрозольная краска
1. Chłopak rysuje sprayem na ścianie. - Мальчик рисует аэрозольной краской на стене.
2. Ktoś napisał coś na murze sprayem. - Кто-то написал что-то на стене краской из баллончика.
gzyms — карниз здания
1. Na starym domu jest ozdobny gzyms. - На старом доме есть декоративный карниз.
2. Ptak siedzi na gzymsie. - Птица сидит на карнизе.
detal — деталь
1. Na obrazie widać wiele ciekawych detali. - На картине видно много интересных деталей.
2. Ten dom ma piękne architektoniczne detale. - У этого дома красивые архитектурные детали.
mansarda — мансарда
1. Na dachu domu jest mansarda. - На крыше дома есть мансарда.
2. W mansardzie mieszka młody artysta. - В мансарде живёт молодой художник.
belkowanie — деревянные балки здания
1. Stary dom ma drewniane belkowanie. - У старого дома деревянные балки.
2. Belkowanie jest częścią konstrukcji domu. - Балки являются частью конструкции дома.
fronton — фасад здания
1. Fronton domu jest bardzo ozdobny. - Фасад дома очень декоративный.
2. Na frontonie widać stare ornamenty. - На фасаде видны старые орнаменты.
mur pruski — фахверковая стена
1. Ten dom jest zbudowany w stylu muru pruskiego. - Этот дом построен в стиле фахверка.
2. Mur pruski jest charakterystyczny dla starych domów. - Фахверковая стена характерна для старых домов.
okiennica — ставни
1. Okiennice były zamknięte. - Ставни были закрыты.
2. W starych domach często są drewniane okiennice. - В старых домах часто есть деревянные ставни.
intruz — незваный гость
1. Pies szczekał na intruza. - Собака лаяла на незваного гостя.
2. Nieznany człowiek był intruzem. - Незнакомый человек был незваным гостем.
domniemywać — предполагать
1. Można domniemywać, że oni tu mieszkają. - Можно предположить, что они здесь живут.
2. Policja domniemywa, kto to zrobił. - Полиция предполагает, кто это сделал.
dzikie wino — дикий виноград
1. Dzikie wino rośnie na murze domu. - Дикий виноград растёт на стене дома.
2. Jesienią dzikie wino ma czerwone liście. - Осенью у дикого винограда красные листья.
1. Kto obserwował nowych ludzi na ulicy?
2. Ilu nowych przybyszy pojawiło się na ulicy?
3. Co chłopak wyjął z plecaka?
4. Jak nazywał się pies?
5. Czego szukali nowi ludzie?
6. Dlaczego ulica była zaniepokojona?
Na podstawie tekstu przedstaw bohaterów tej historii. Zastanów się:
• kto występuje w opowiadaniu
• co robi
• co może czuć
Uzupełnij tabelę
| Bohater | Co robi? | Co może czuć? |
|---|---|---|
| Chłopak | ________________________________ | ________________________________ |
| Pies Cezar | ________________________________ | ________________________________ |
| Dorośli | ________________________________ | ________________________________ |
| Ulica | ________________________________ | ________________________________ |
Chłopak patrzy przez lornetkę i obserwuje domy. Może czuć ciekawość.
Pies Cezar węszy i biega po ulicy. Może czuć zainteresowanie.
Dorośli patrzą na mapę i szukają domu numer osiem. Mogą być skupieni.
Ulica obserwuje nowych ludzi i trochę się ich obawia.
Porównaj bohaterów historii. Zastanów się, w czym są do siebie podobni.
W tekście bohaterowie, tacy jak ________________, zachowują się, czują i myślą tak, jak to robią ________________.
Na przykład:
Chłopak jest ________________.
Pies Cezar jest ________________.
Dorośli są ________________.
W tekście bohaterowie, tacy jak chłopak i pies, zachowują się podobnie — są ciekawi i obserwują ulicę.
Chłopak jest ciekawy i uważnie patrzy przez lornetkę.
Pies Cezar jest ciekawy i węszy na ulicy.
Dorośli są spokojni i próbują znaleźć właściwy dom.
1. Coś podobnego nigdy mi się nie przydarzyło. — Со мной никогда такого не случалось
2. Coś podobnego nigdy mi się nie przydarzyło. - Со мной никогда такого не случалось.
3. Naprawdę? Coś podobnego nigdy mi się nie przydarzyło! - Правда? Со мной такого никогда не происходило!
1. Pomyślcie — Подумайте
2. Pomyślcie, co możemy zrobić. - Подумайте, что мы можем сделать.
3. Pomyślcie o tym przez chwilę. - Подумайте об этом немного.
1. Nie sądziłem / Nie sądziłam, że — Я не думал(а), что
2. Nie sądziłem, że to możliwe. - Я не думал, что это возможно.
3. Nie sądziłam, że oni tu przyjdą. - Я не думала, что они сюда придут.
1. Czy ktoś kiedyś słyszał, aby — Кто-нибудь когда-нибудь слышал, чтобы
2. Czy ktoś kiedyś słyszał, aby dom mówił? - Кто-нибудь слышал, чтобы дом говорил?
3. Czy ktoś kiedyś słyszał, aby pies czytał mapę? - Кто-нибудь слышал, чтобы собака читала карту?
1. Wyobraźcie sobie — Представьте себе
2. Wyobraźcie sobie, że dom się obraził. - Представьте себе, что дом обиделся.
3. Wyobraźcie sobie, że wszystko się rusza. - Представьте себе, что всё движется.
1. Mam gęsią skórkę na myśl o tym — У меня мурашки при мысли о...
2. Mam gęsią skórkę na myśl o tym wydarzeniu. - У меня мурашки при мысли об этом событии.
3. Mam gęsią skórkę na myśl o tej historii. - У меня мурашки при мысли об этой истории.
1. Kiedy wracam do tego myślami, to — Когда я возвращаюсь мыслями к этому
2. Kiedy wracam do tego myślami, to się uśmiecham. - Когда я вспоминаю это, я улыбаюсь.
3. Kiedy wracam do tego myślami, to czuję radość. - Когда я думаю об этом, я чувствую радость.
1. Mam nadzieję, że — Я надеюсь, что
2. Mam nadzieję, że wszystko będzie dobrze.. - Я надеюсь, что всё будет хорошо.
3. Mam nadzieję, że znajdziemy ten dom. - Я надеюсь, что мы найдём этот дом.
1. Poczułem / Poczułam się jak — Я почувствовал(а) себя как
2. Poczułem się jak odkrywca. - Я почувствовал себя как исследователь.
3. Poczułam się jak bohaterka. - Я почувствовала себя героиней.
1. To przeżycie było dla mnie — Этот опыт был для меня
2. To przeżycie było dla mnie bardzo ważne. - Этот опыт был для меня очень важным.
3. To przeżycie było dla mnie niezwykłe. - Этот опыт был для меня необычным.
Z mojego punktu widzenia — С моей точки зрения
1. Z mojego punktu widzenia to było ciekawe. - С моей точки зрения это было интересно.
2. Z mojego punktu widzenia oni mieli rację. - С моей точки зрения они были правы.
To wprost nie do wiary — В это просто невозможно поверить
1. To wprost nie do wiary! - В это просто невозможно поверить!
2. To wprost nie do wiary, że to się stało. - Невероятно, что это произошло.
Posłuchajcie, jak ja to widzę — Послушайте, как я это вижу
1. Posłuchajcie, jak ja to widzę. - Послушайте, как я это понимаю.
2. Posłuchajcie, jak ja to widzę: oni szukają domu. - Послушайте, как я это вижу: они ищут дом.
Oceńcie — Оцените / подумайте сами
1. Oceńcie sami tę sytuację. - Оцените сами эту ситуацию.
2. Oceńcie, kto ma rację. - Подумайте, кто прав.
Wtedy (na początku / później / pod koniec) pomyślałem / pomyślałam, że — Тогда я подумал(а), что
1. Wtedy pomyślałem, że to dobry pomysł. - Тогда я подумал, что это хорошая идея.
2. Pod koniec pomyślałam, że wszystko się uda. - В конце я подумала, что всё получится.
Nie rozumiem, jak można — Я не понимаю, как можно
1. Nie rozumiem, jak można tak mówić. - Я не понимаю, как можно так говорить.
2. Nie rozumiem, jak można się spóźnić. - Я не понимаю, как можно опаздывать.
Nie potrafię powiedzieć / nazwać tego — Я не могу это объяснить / назвать
1. Nie potrafię powiedzieć, co to było. - Я не могу сказать, что это было.
2. Nie potrafię nazwać tego uczucia. - Я не могу назвать это чувство.
Wyobraź sobie rozmowę bohaterów. Wybierz dwie postacie i napisz krótki dialog.
Ulica: ______________________________
Dom nr 8: ______________________________
Szyby: ______________________________
Okiennice: ______________________________
Brama: ______________________________
Ulica: Kto to idzie?
Szyby: To chyba nowi ludzie!
Brama: Może szukają domu numer osiem.
Dom nr 8: Ależ skąd! To nie ja!
Okiennice: Coś podobnego! Oni naprawdę tu przyszli!