Przyroda

DZIAL 5. ODKRYWAMY TAJEMNICE ZDROWIA

🟢 Lekcja 2. Choroby, którymi mozna sie zarazié

Przyroda klasa 4 [Lekcja 21 - Choroby zakaźne i pasożytnicze]

(Инфекционные и паразитарные заболевания)

Choroba to stan, w którym organizm nie funkcjonuje właściwie.

🦠 Zarazki (wirusy i bakterie)

Wiele chorób powodują bardzo małe organizmy, których nie widać gołym okiem. Są to wirusy i bakterie.

Nazywamy je drobnoustrojami chorobotwórczymi albo po prostu zarazkami.

Zarazki mogą dostać się do organizmu razem z powietrzem, jedzeniem lub wodą. Mogą też przeniknąć przez uszkodzoną skórę.

Jak choroby dostają się do organizmu?

🌬️

powietrze

Z wirusami i bakteriami podczas oddychania.

🍎

jedzenie

Przez brudne lub zakażone jedzenie.

💧

woda

Przez zanieczyszczoną wodę.

🩹

uszkodzona skóra

Przez rany lub skaleczenia.

img1

🪱 Pasożyty

Choroby pasożytnicze pojawiają się wtedy, gdy w organizmie żyją pasożyty.

Pasożyty wewnętrzne dostają się do organizmu najczęściej razem z jedzeniem lub wodą.

Pasożyty zewnętrzne żyją na powierzchni ciała, na przykład na skórze lub we włosach.

Pasożyty zabierają organizmowi substancje odżywcze i mogą powodować różne choroby.

🤒 Choroby zakaźne

Choroby zakaźne to takie choroby, którymi można zarazić się od innych ludzi.

Powodują je najczęściej wirusy i bakterie, a czasem także grzyby.

Łatwiej zachorować, gdy organizm jest osłabiony, przemęczony lub wyziębiony.

Zakażenie może też nastąpić po kontakcie z osobą chorą.

bakterie • wirusy • grzyby

🌬️ Choroby przenoszone drogą oddechową

Razem z wdychanym powietrzem do organizmu mogą dostać się wirusy i bakterie.

Powodują one choroby takie jak przeziębienie, grypa lub angina.

Przeziębienie trwa zwykle kilka dni. Objawy to:

• lekko podwyższona temperatura

• katar

• kaszel

• ból gardła

Grypa jest poważniejsza niż przeziębienie. Objawy to:

• wysoka temperatura (powyżej 38°C)

• silny kaszel

• bóle mięśni i głowy

• dreszcze

Angina powoduje silny ból gardła oraz wysoką temperaturę.

W leczeniu anginy stosuje się antybiotyki, które hamują rozwój bakterii.

Szczepionki pomagają zapobiegać niektórym chorobom.

🍎 Choroby przenoszone drogą pokarmową

Picie zanieczyszczonej wody lub jedzenie skażonego jedzenia może powodować zatrucia pokarmowe (пищевое отравление).

Objawy zatrucia to:

• mdłości

• wymioty

• biegunka

Jedną z niebezpiecznych chorób jest salmonelloza, którą wywołują bakterie salmonelli.

Z jedzeniem do organizmu mogą dostać się także jaja pasożytów lub ich larwy.

Najczęściej spotykane pasożyty to:

tasiemce

owsiki

Żyją one w jelitach człowieka i pobierają z organizmu substancje odżywcze.

🪱 Owsiki

Owsik to mały pasożyt o cienkim, białym ciele.

Można się nim zarazić, gdy:

• zjemy jedzenie zanieczyszczone jajami pasożyta

• przeniesiemy jaja z brudnych rąk do ust

Objawem zakażenia jest często świąd odbytu, który nasila się w nocy.

🩹 Drobnoustroje mogą dostać się do organizmu przez uszkodzoną skórę

Przykładem takiej choroby jest tężec.

Bakterie tężca mogą dostać się do organizmu, gdy rana zostanie zabrudzona ziemią.

W organizmie wytwarzają silną truciznę powodującą skurcze mięśni.

Nieleczony tężec może być bardzo niebezpieczny.

Najlepszą ochroną jest szczepienie.

🐕 Choroby przenoszone przez zwierzęta

Niebezpieczną chorobą jest wścieklizna (бешенство).

Powoduje ją wirus, który dostaje się do organizmu po ugryzieniu przez chore zwierzę.

Na wściekliznę mogą chorować np.:

• lisy

• sarny

• wiewiórki

Jeśli zwierzę ugryzie człowieka, trzeba jak najszybciej zgłosić się do lekarza.

🕷️ Kleszcze

Kleszcze to małe pasożyty żywiące się krwią ludzi i zwierząt.

Podczas ukąszenia mogą przenosić choroby takie jak:

borelioza (болезнь Лайма)

zapalenie mózgu (энцефалит)

To najważniejsze!

• Choroby zakaźne powodują głównie wirusy i bakterie.

• Choroby pasożytnicze wywołują pasożyty.

• Zarazić się można przez powietrze, jedzenie, wodę lub uszkodzoną skórę.

• Niektóre choroby przenoszą także zwierzęta i kleszcze.

• Aby chronić zdrowie, należy dbać o higienę i unikać kontaktu z zarazkami.