Przyroda
DZIAL 4. ODKRYWAMY TAJEMNICE CIAŁA CZŁOWIEKA
Lekcja 7. Dojrzewanie to czas wielkich zmian
(Половое созревание — время больших изменений)
🔹 1. Co to jest dojrzewanie?
Что такое половое созревание
- Po polsku:
👉 Dojrzewanie to okres gwałtownych zmian w organizmie dziewczynki i chłopca. - Po русски:
👉 Половое созревание — это период, когда тело ребёнка постепенно меняется и становится телом взрослого человека.
🧠 ВАЖНО:
- to normalny etap życia
- trwa kilka lat
- dotyczy ciała i psychiki (тела и эмоций)
🔹 2. Zmiany fizyczne i psychiczne
Физические и психологические изменения
- Po polsku:
👉 Dojrzewanie obejmuje zmiany fizyczne i psychiczne. - Po русски:
👉 Созревание — это изменения во внешности и в чувствах/настроении.
🔸 Zmiany fizyczne:
- szybki wzrost – быстрый рост
- zmiana sylwetki – меняется фигура
- dojrzewanie narządów rozrodczych
🔸 Zmiany psychiczne:
- wahania nastroju – перепады настроения
- większa wrażliwość – повышенная чувствительность
- potrzeba samodzielności – желание самостоятельности
🧠 Очень важно:
- Это nie jest choroba и nie dzieje się u wszystkich tak samo.
🔹 3. Kiedy zaczyna się dojrzewanie?
Когда начинается созревание
- Po polsku:
- dziewczęta → około 10 lat
- chłopcy → około 12 lat
- Po русски:
У девочек созревание обычно начинается раньше, у мальчиков — чуть позже.
🔹 4. Dojrzewanie dziewcząt
Созревание девочек
Najważniejsze zmiany:
- poszerzają się biodra – расширяются бёдра
- rozwijają się piersi – растёт грудь
- pojawia się owłosienie pod pachami i w okolicach narządów rozrodczych
- pojawia się pierwsza miesiączka
🧠 Miesiączka:
- oznacza, że jajniki zaczęły wytwarzać komórki jajowe
- zwykle pojawia się co około 28 dni
- na początku może być nieregularna
🔹 5. Dojrzewanie chłopców
Созревание мальчиков
Najważniejsze zmiany:
- poszerzają się barki – плечи становятся шире
- pojawia się zarost na twarzy – растут волосы на лице
- obniża się głos – голос становится ниже
- jądra zaczynają wytwarzać plemniki
🧠 Polucje:
- to naturalne zjawisko
- występują podczas snu
- świadczą o dojrzewaniu organizmu
🔹 6. Zmiany skóry w okresie dojrzewania
Изменения кожи
- Po polsku:
👉 W okresie dojrzewania zwiększa się wydzielanie potu i substancji tłuszczowych. - Po русски:
Кожа начинает больше потеть и выделять кожный жир.
Skutki:
- nieprzyjemny zapach potu
- powstawanie wyprysków
- trądzik młodzieńczy
🧠 ВАЖНО:
Трогать и выдавливать прыщи нельзя — это может привести к инфекции.
🔹 7. Jak dbać o siebie w okresie dojrzewania?
Как ухаживать за собой в период созревания
- 🚿 codzienna higiena ciała
- 👕 czysta odzież i bielizna
- 🧴 dezodorant na czystą skórę
- 🥦 zdrowa dieta (żelazo!)
- 🙂 łagodna pielęgnacja twarzy
🧠 Смысл:
Czysto = zdrowo = lepsze samopoczucie