Przyroda
DZIAL 4. ODKRYWAMY TAJEMNICE CIAŁA CZŁOWIEKA
Lekcja 3. Układ oddechowy zapewnia wymianę gazową
(Дыхательная система обеспечивает газообмен)
🔹 Po co oddychamy?
Зачем мы дышим
- Po polsku (как в школе):
👉 👉 👉 Oddychanie umożliwia uwalnianie energii z pokarmu. - Po rosyjsku (чтобы понять):
Дыхание нужно, чтобы организм получал энергию из пищи.
🧠 ВАЖНО - Без дыхания:
- nie ma tlenu – нет кислорода
- nie ma energii – нет энергии
- komórki nie mogą pracować – клетки не работают
🧠 Очень важная мысль:
👉 Jedzenie + tlen = energia
(еда + кислород = энергия)
🔹 Wymiana gazowa
Газообмен
- Po polsku (как в школе):
👉 Wymiana gazowa to pobieranie tlenu i usuwanie dwutlenku węgla. - Po rosyjsku (чтобы понять):
👉 Газообмен — это:- wdech tlenu – вдох кислорода
- wydech dwutlenku węgla – выдох углекислого газа
🧠 Запомнить просто:
- tlen (O₂) → do organizmu
- dwutlenek węgla (CO₂) → na zewnątrz
Z czego składa się układ oddechowy?
- Drogi oddechowe – дыхательные пути
- Płuca – лёгкие
Drogi oddechowe (по порядку!)
Дыхательные пути
- jama nosowa (носовая полость) - oczyszcza, ogrzewa powietrze
- gardło (глотка) - wspólna droga
- krtań (гортань) - głos + oddech
- tchawica (трахея) - przewodzi powietrze
- oskrzela (бронхи) - prowadzą do płuc
🔹 Płuca – najważniejszy narząd
Лёгкие — главный орган
- Po polsku (как в школе):
👉 Płuca są narządem wymiany gazowej. - Po rosyjsku (чтобы понять):
Лёгкие — это орган, где происходит газообмен.
🧠 Факт:
- płuca zbudowane są z milionów pęcherzyków
- każdy pęcherzyk ma sieć naczyń włosowatych