Matematyka
5. Ułamki zwykłe
Lekcja 40. Dodawanie i odejmowanie ułamków / 93-99
Сложение и вычитание дробей
📘 BLOK 1 — Dodawanie ułamków (podstawa)
Jeśli mianowniki są takie same:
- 👉 dodajemy liczniki
- 👉 mianownik zostaje bez zmian
+ =
Przykład:
+ =
📘 BLOK 2 — Dodawanie → wyłączanie całości
Jeśli licznik ≥ mianownik → wyłączamy całość
Przykład:
- 👉 najpierw dodajemy:
- 👉 potem zamieniamy: 8/7 = 1 1/7
📘 BLOK 3 — Dodawanie liczb mieszanych
Dodajemy osobno:
- 👉 części całkowite
- 👉 ułamki
Przykład:
1 + 2
👉 całe: 1 + 2 = 3
👉 ułamki: + =
👉 wynik: 3
Przykład:
3 + 2
👉 całe: 3 + 2 = 5
👉 ułamki: + = = 1 = 1
👉 wynik: 6
📘 BLOK 3 — Najważniejsza zasada
📌 Zapamiętaj:
Dodać ułamki o jednakowych mianownikach, dodajemy liczniki, a mianowniki pozostawimy bez zmiany.
📘 BLOK 4 — Odejmowanie ułamków
Jeśli mianowniki są takie same:
- 👉 odejmujemy liczniki
- 👉 mianownik bez zmian
- =
Przykład:
- = =
📘 BLOK 4 — Odejmowanie ułamków
Jeśli nie można odjąć:
👉 zamieniamy całość na ułamek niewłaściwy
Przykład:
1 -
👉 zamiana:
1 =
👉 odejmujemy:
1 = - =
📘 BLOK 6 — Odejmowanie liczb mieszanych
Jeśli ułamki są za małe:
odejmujemy osobno całości i osobno ułamki
5 - 2 = 5 - 2 + ( - ) = 3
Gdy trzeba „pożyczyć”
4 - 2
👉 nie można odjąć 1/5 − 4/5
👉 zamieniamy:
4 = 3
👉 teraz:
3 - 2 = 3 - 2 + ( - ) = 1
📘 BLOK 7 — Najważniejsza zasada
📌 Zapamiętaj:
Odejmujc ułamki o jednakowych mianownikach, jdejmujemy licznik, a mianownik pozostawimy bex zmiany.
📖 Польско-русский словарик
| Польский | Русский |
|---|---|
| iloraz | частное (результат деления) |
| dzielenie | деление |
| dzielić | делить |
| kreska ułamkowa | дробная черта |
| zastępuje | заменяет |
| wynik | результат |
| reszta | остаток |
| liczba mieszana | смешанное число |
| ułamek niewłaściwy | неправильная дробь |
| zapisać w postaci ułamka | записать в виде дроби |
| zamienić | преобразовать |
| skrócić ułamek | сократить дробь |
| najprostsza postać | наиболее простая форма |
| równo | поровну |
| porcja | порция |
| każdy dostaje | каждый получает |
